Creativiteit en Operational Excellence, kan dat?

by Lodewijk van den Broek on 16/06/2010

in Creativiteit, Werkprocessen

Photo by Robert Scoble

Eén van de veelgebruikte bedrijfsfilosofieën binnen de industrie in Nederland is Operational Excellence. Het is één van drie waardedisciplines van Treacy en Wiersema en is gericht op het bereiken van (markt)leiderschap door middel van het bieden van de laagste prijs door het beste te zijn in het beheersen van de totale kosten.

In het kort zijn deze bedrijven erop gericht om alles te elimineren dat niet direct bijdraagt aan het verlagen of het beheersen van de kosten. Kenmerkende activiteiten zijn:

  • het reduceren van afval
  • het reduceren van variatie
  • het reduceren van afwijkingen
  • het reduceren van herbewerkingen
  • het automatiseren van handelingen
  • het uitbesteden van handelingen

Alles is hierbij gericht op één doel: het leveren van het product of dienst tegen de laagst mogelijke kosten en prijs.

Kenmerken van het creatieve proces

Als we nu met dat gedachtengoed kijken naar het creatieve proces, dan zien we een spanningsveld ontstaan. Kenmerken zijn namelijk:

  • duidelijk doel, maar geen vastomlijnd of voorspelbaar resultaat
  • kwaliteit voort komt uit kwantiteit
  • herhalingen zijn niet erg
  • hoe groter de variatie hoe groter de kans op succes
  • hoe vreemder de assocatietechnieken, hoe kansrijker de ideeën
  • een goed idee wordt beter door er iets bij te stoppen

Daar waar binnen Operational Excellence de kaders steeds strakker worden gezet met het oog op totale beheersing, wordt binnen het creatieve proces juist gewerkt aan het oprekken van die kaders en het doorbreken van rechtlijnige (gedachte)processen. Duidelijk twee verschillende manieren van aanpak.

Kan creativiteit wel toegepast worden binnen Operational Excellence bedrijven?

Het antwoord daarop is uiteraard ja, maar wel met een duidelijke kanttekening. Ook binnen Operational Excellence bedrijven is het nodig om buiten kaders te kunnen denken en dan met name bij het realiseren van doorbraken in de procesopzet en bij productontwikkeling.

Doorbraken in procesopzet

Bij een strategie waarbij variatie binnen een proces wordt gereduceerd, wordt het huidige proces als uitgangspunt genomen. Dat wat gedaan wordt, moet het beste gedaan worden. Deze manier van werken zorgt er echter voor dat de procesopzet zelf niet zo snel onder de loep genomen wordt.

Creativiteit kan helpen om mensen uit hun denkkaders te krijgen en op een andere manier naar hun processen te kijken.

Productontwikkeling

De strategische aansluiting van het productaanbod bij de vraag van de markt is voor elk bedrijf van belang. Bij Operational Excellence bedrijven bestaat het risico dat er teveel inside-out gedacht wordt en dat deze aansluiting uit het oog verloren wordt. Productontwikkeling is dan eerder gericht op het doorborduren op waar het bedrijf goed in is, dan waar de markt op zit te wachten. Dit is niet noodzakelijk slecht, maar wel iets waar een bedrijf bewust mee om moet gaan.

Creativiteit kan hierbij helpen door mensen uit hun kader te halen en vanuit de markt naar hun producten en prestaties te kijken.

Praktische zaken

Het gebruik van creativiteit is niet bedoeld om de opzet van het bedrijf te veranderen. Deze bedrijven zijn vaak succesvol door de Operational Excellence benadering en die basis van succes moet je koesteren. Creativiteit kan hier helpen om een volgende stap te maken, een stap buiten het huidige denkkader, maar binnen de Operational Excellence filosofie.

Het creatieve proces zal binnen deze bedrijven nooit de modus operandi worden, daarvoor conflicteren de eigenschappen van creativiteit en Operational Excellence veel te veel. Voor mensen die het belangrijk vinden om hun creativiteit kwijt te kunnen in hun dagelijkse werk, is werken bij een Operational Excellence bedrijf meestal niet de beste keuze.

Creatieve sessies begeleiden voor dit soort bedrijven is uitdagend, omdat je daadwerkelijk met mensen moet werken die gewend zijn precies het tegenovergestelde te doen. Een paar tips voor sessies met deze mensen:

  • Bespreek het totale proces vooraf
    Deze mensen weten graag waar ze aan toe zijn en hoe ver ze al zijn
  • Stel een duidelijk doel vast en vertaal dit in een tastbaar resultaat
    Het probleem of het gewenste resultaat is het richtpunt, het tastbare resultaat van het creatieve proces is een aantal kansrijke concepten voor mogelijke verbeterprocessen
  • Benoem de verschillen tussen OE processen en creatieve processen
    Maak het verschil ondubbelzinnig duidelijk, benoem dat dit waarschijnlijk vreemd wordt voor ze, bespreek de rol van de creatieve regels en hoe die zich concreet laten vertalen naar gedrag.
  • Stel je eigen ambities bij
    Het organiseren van een creatieve sessie is op zich al buiten de comfort zone van de meeste aanwezigen. Zorg ervoor dat ze niet zo ver buiten hun comfort zone komen dat ze hierdoor dichtslaan, wees daarom zuinig met de vlieg- en zweeftechnieken. Wat voor jou een mager resultaat lijkt, kan voor hen erg vernieuwend en uitdagend blijken.

Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

{ 1 comment… read it below or add one }

1 Eric van Houtum October 7, 2010 at 09:24

Beste Lodewijk,
Je vergelijking van creatieve processen en operational excellence is zeer verrijkend en verduidelijkend. Het creatieve proces inderdaad erg belangrijk voor het vinden van breakthrough verbetering. Met name binnen de Lean methode speelt creativiteit een grote rol bij het vinden van breakthrough verbetering.

Reply

Leave a Comment

{ 1 trackback }

Previous post:

Next post: