In het creatieve proces is incubatietijd een belangrijke factor. Wat is dat? En waarom is het zo belangrijk?

Als mensen ideeën hebben verzonnen gaan ze vaak gelijk hard aan de slag met deze ideeën. Niets mis mee, maar het kan echter verstandig zijn om de ideeën eerst enkele dagen te laten bezinken en paar dagen later verder te gaan. Dit wordt incubatietijd of ‘Broeitijd’ genoemd. Dit laatste is een erg passende naam. Je laat immers zaken verder broeien, nadat je het vuurtje flink hebt opgestookt. Creativiteit laat zich niet opjutten. Het heeft tijd nodig. Incubatietijd is een essentieel onderdeel van het creatieve proces.

Incubatie, loslaten en ontspannen is zeer waardevol om tot oplossingen te komen. Door de ideeën nog even te laten rijpen en te laten gisten, kom je vaak nog op echt nieuwe invalshoeken. Het zal de kwaliteit van de ideeën alleen maar ten goede komen.
De eerste ideeën zijn goed, maar de ideeën die na een korte incubatieperiode opkomen zijn soms nog beter. Zeker is dat een broeitijd de ideeën, die je al had, verder zullen versterken. Doordat je in rust gefocused bent op de vragen waar je antwoorden en ideeën voor wilt hebben, gaat je onbewuste verder met het creatieve proces.

Heb je de eerste ideeënfase gehad en zijn je ideeën uitgeput, laat ze dan rusten, leg ze opzij, ga iets anders doen. Neem een pauze, ga lekker sporten (fysieke inspanning zorgt voor mentale ontspanning), zorg dat je in andere omgevingen komt, maak een goede wandeling, slaap er paar nachtjes over, ga relaxen, etc. Zodoende laat je je onderbewuste het proces afmaken. Je neemt fysiek maar ook mentaal afstand.
Als je een stevige brainstorm hebt gedaan met bijvoorbeeld een paar anderen, kom dat 4 of 5 dagen (dit is optimale incubatieperiode) later weer bij elkaar. Kijk dan wat iedereen toe kan voegen en ga dan pas verder met het concreet ontwikkelen van de ideeën en de verdere stappen die gezet moeten worden om de ideeën te realiseren.

Probeer het maar eens uit. Ik weet zeker dat het je veel oplevert!
Maak ruimte in je hoofd, waardoor er weer iets nieuws naar binnen kan…Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• Kleine duurzame veranderingen: Probeer iets nieuws voor 30 dagen
• Geen pen hebben… waarom opschrijven van je ideeën zo belangrijk is.
• Op zoek naar het niets vind je altijd iets
• Als je idee kritiek krijgt, hou je rustig en breng de waarheden wat dichter bij elkaar.
• Werkvormen met beweging en improvisatie voor brainstormsessies

Wil jij creatiever worden? Ervaar je soms dat je tegen de muren van je denken aanloopt? Wil jij meer waarde toevoegen door flexibeler te denken en makkelijk vanuit meer invalshoeken te kunnen kijken? Wil je je creatief vermogen opkrikken?

Dat kan!

Ik ga er van uit dat iedereen creatief is en dat je dat verder kan ontwikkelen. Ook mensen die zich al heel creatief vinden en hier in hun dagelijkse leven en werk mee bezig zijn, kunnen hun creativiteit verder ontwikkelen. Vaak doen deze mensen dit ook wel. Zij staan over het algemeen immers meer open voor verandering, voor andere mogelijkheden van kijken en zij zijn wellicht bewuster bezig met het doorbreken van patronen.

Het proces stopt echter nooit … de mens is gemaakt om te creëren … de mens is gemaakt om voort te gaan, zijn of haar talenten verder te brengen en deze in te zetten en te gebruiken.

Nu, wat..?

Wat kan je doen om je creatieve vermogens verder te brengen?

‘Just do it’ is vaak het advies dat je krijgt als je iets wilt veranderen of doen. Zo ook hier. Stimuleer je creativiteit door er bewust mee aan de slag te gaan en je aandacht op te gaan richten.

Ga ervaren, lezen, experimenteren!

Ga het ervaren door bijvoorbeeld workshops te volgen. Ga lezen over creativiteit. Experimenteer door de dingen die je doet anders te benaderen. Ga dingen op een andere manier aanpakken en gewoonweg anders doen. Ga andere dingen doen. Zoek nieuwe omgevingen, nieuwe mensen, andere werkzaamheden, andere projecten, etc..

We kunnen hier honderden tips opschrijven wat je allemaal kan doen … Om hier echter daadwerkelijk mee aan de slag te gaan heb je wellicht wat handvatten nodig. Nadenken over onderstaande vragen kan zo’n handvat zijn.

Wat betekent creativiteit voor jou?

Wat is creativiteit voor jou?
Wat is jouw beeld van wat het is?
En wat je wilt ontwikkelen hierbij?

Probeer dit in beeld te krijgen. Geen makkelijke klus wellicht, dit is immers introspectief en raakt je persoonlijkheid en je hele wezen. Toch kan het goed zijn om bewust stil te staan bij wat jij bent in relatie tot creativiteit,  je effectiviteit, hoe je naar dingen kijkt, hoe je zaken aanpakt, welke denkstijl je hebt en welke patronen je lastig kan doorbreken. Persoonlijke creativiteit heeft, naar mijn inzicht, immers een duidelijke link met de patronen die je in je draagt of waar je je naar gedraagt.

Als je dit lastig vindt, praat er met anderen over. Als je de luxe van een persoonlijke coach hebt, maak hier dan een coachingsvraag van. Ook kan het een mooi onderwerp zijn van intervisie als je aan een intervisiegroepje deelneemt. Heb je dat niet? Creëer zo’n groepje … dit doen is wellicht het eerste patroon dat je doorbreekt.

Wat doe je?

Wat doe je eigenlijk zo de hele dag, hele week, maand, jaar … ?
Wat doe je door de week, wat doe je in het weekend … ?
Wat doe je ’s avonds, ’s ochtends, overdag … ?

Gewoon simpel kijken naar wat je doet kan je ideeën geven om ook andere dingen te doen. Zijn er dingen die je eigenlijk wel zou willen doen? Waarom doe je die niet en zeg: “Ja! Die ga ik nu wel doen!”. Ook kan je hierbij kijken naar je gewoonten. Welke gewoonten zijn er allemaal in mijn leven? Heel veel waarschijnlijk, maar een aantal zou je misschien wel willen of kunnen veranderen … Verander ze!

Hoe en waar doe je nieuwe ideeën op?

Wanneer doe jij je ideëen op?
Op welke plek(ken) doe jij je ideëen op ?
Waardoor en wellicht met wie doe jij je ideëen op?

Maak een lijstje van de momenten in een week dat je dit ervaart. Ga eens na of je jezelf veel in dit soort ‘momenten’ bevindt of eigenlijk meer en anders zou willen. Als je dit van ‘een afstandje’ hebt bekeken bij jezelf, kan je daarna besluiten wat je anders en/of meer gaat doen. Natuurlijk niets veranderen kan ook als je hier tevreden over bent.

Vind je het lastig om deze vragen te beantwoorden, omdat je over het algemeen ervaart dat je weinig ideëen op doet of dit lijstje moeilijk te maken is, probeer dan bijvoorbeeld eens het volgende:

• Zoek fysiek nieuwe plekken op waar je bent (ook de vorige vraag ‘wat doe je’ kan hierbij helpen);
• Ga naar plekken waar je nooit komt (bijv. musea, kinderboerderij, documentairefestivals);
• Reis op andere manieren dan je gewend bent;
• Probeer nieuwe mensen te ontmoeten via de vele mogelijkheden die er zijn (evenementen, social media,  activiteiten, cursussen, vrijwilligerswerk, bestaande netwerken, etc);
• Spreek af met mensen uit je netwerk die je heel weinig spreekt;
• Spar meer met anderen, vraag meer aan anderen, begeef je in nieuwe projecten;
• Ga anderen dingen doen

Welke personen inspireren je en waarom?

Wie inspireert jou?
Wat doen deze mensen?
Wat ‘zeggen’ deze mensen tegen je ?

Ga eens na welke mensen jou inspireren en waarom. Wat doen deze mensen en waarom inspireren ze jou? Wat kan jij ook gaan doen wat deze mensen doen? Dit kan je ook een idee geven van wat je anders wilt doen. Het feit dat je getriggerd bent door deze mensen kan iets over je wensen zeggen en wat je wellicht wilt meemaken en doen. De stap zetten om deze dingen (hoe klein ook) te gaan doen, doorbreekt patronen bij je.

Wat zijn jouw intuïtiebronnen?

Intuïtie is heel belangrijk bij je persoonlijke creatieve ontwikkeling. Je intuïtie zegt je dingen vanuit al je zintuigen. Je ziet, voelt of hoort iets en wordt vaak als vanzelf ergens ingetrokken of je gaat ergens juist meer vanaf.

Je ‘energiemeter’ reageert.

Deze processen gebeuren vaak op een automatische piloot en we zijn ons vaak niet bewust van de signalen. Door meer te doen met de dingen waarvan de meter verder uitslaat, deze meer toe te laten in je dagelijks leven en werk, zal je meer open staan voor wat er op je af komt en wat dat je eventueel kan gaan brengen. Eigenlijk kan je intuïtie dus één van je bronnen zijn voor je inspiratie. Je intuïtiebron.

Ik wens je oprecht veel plezier, want je creativiteit verder ontwikkelen maakt je leven leuker!Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• Steek je geestelijke energie in het nieuwe en onbekende
• 7 tips om je creatieve gedrag positief te beïnvloeden
• Tips om een creatieve blokkade op te heffen
• 5 Manieren om je eigen creativiteit te vergroten
• 5 Manieren om een definitie van ‘creativiteit’ te ontdekken

Vorige 2 jaren voor de vakantie blogde wij onderstaand artikel in relatie tot creativiteit en je vakantie. Inmiddels is dit artikel al ruim 12.000 keer aangeklikt en leek het ons leuk dit wederom deze vakantietijd opnieuw te publiceren.

Wij wensen jullie een heerlijke creatieve vakantie toe!

* * *

Een tijdje geleden blogde wij over ‘het maken van een fotoboek dat anders is’. Een fotoboek maken op vakantie dat je komend jaar wel veel inkijkt, omdat het anders is en je inspiratie geeft!

Dat kan een leuke creatieve ‘opdracht’ aan jezelf zijn voor de aankomende vakantie. Je gaat anders waarnemen, het om je heen kijken wordt nog leuker en je maakt andere foto’s dan normaal. Foto’s die van grote waarde voor je kunnen worden. Foto’s waarmee je je werkplek, toilet, leeskamer, inspiratiekamer, etc kan verfraaien. 

Toen ik op de Linkedingroup ‘Creativity United’ de oproep deed om mij daarnaast nog andere creatieve opdrachten te geven voor mijn vakantie, kreeg ik aardig wat respons, welke ik graag wil delen.

Dus kies maar, ontwikkel je persoonlijke creativiteit tijdens je vakantie met een paar van de ingebrachte mogelijkheden:…

Jeroen van der Weide:

“Naast de beeldende foto-opdracht bijgaand een meer talige.
Hou een dagboek bij tijdens je vakantie.
En schrijf hier jabbertalk in: Pak de sfeer, verwondering en de ‘ontberingen’ in steeds andere ‘woorden’ “.

Marcel Stolk:

“Indianengeheim: Loop in je vakantie één maal per dag eens een tijdje op 1/3 van je gebruikelijke snelheid. En dan mag je natuurlijk snel je camera pakken als je de wereld anders ervaart, maar eerst ervaren.
De vraag start de creativiteit…”

Peter Gelens:

“Misschien is een “hoogtepuntenboek” ook wel iets. Niet letterlijk hoge bergen fotograferen, maar proberen te vatten wat je het laaste jaar geraakt heeft, ontroerd heeft, waarvoor je ’s morgens je bed uitkomt. Een keer achterom kijken, dat doen we zo weinig. Kijken naar je eigen unieke spoor door het landschap. Hé kijk, daar loopt mijn pad.”

Martine Vanremoortele:

“Je kan ook je emotie van de dag proberen te vatten in één woord – één beeld.. na de zomer heb je dan wellicht 60 woorden/ 60 emoties gevat.
Veel plezier ermee!”

Saskia de Smet:

“Doe iets met de geuren die je op je reis tegenkomt: beschrijven wat en hoe deze bij je binnenkomen, wat ze met je doen, verbeelden, tekenen, associaties, op de ene of andere manier “vastpakken” en “vastzetten” …, zodat je er na je vakantie het ganse jaar van “geniet”, als constante inspiratiebron tot aan de volgende vakantie.”

En nog eens Martine Vanremoortele:

“Iets anders: maak een lijstje van 100 kernwoorden/ trefwoorden die op een of andere manier je belangstelling wekken. Zet elk woord op een apart papiertje, vouw ze dubbel en stop ze in een doosje. Elke ochtend van de zomer neem je één briefje – random – en je gaat die dag met iemand (die je niet kent) een gesprek aan over dat woord. Noteer in je dagboek. Mogelijks ook te combineren met foto’s.
Veel plezier en nieuwe ontmoetingen!”

Karl Raats:

“Schrijf 10 vakantiekaartjes met een oprechte wens naar evenveel volslagen onbekenden.”

“Schrijf een brief aan jezelf over je wat je het afgelopen jaar 2009-2010 allemaal voor moois gedaan en bereikt hebt. Maw, je scrijft die brief als was het de vakantie van volgende zomer. Creëer intentie. Heimwee naar de toekomst.”

“Zoek een restaurantje met iets op de kaart wat je niet kent en je meteen een beetje huiverig bij voelt. Bestel het!”

“Neem iets mee van je werk, of iets wat al maandenlang op je bord ligt. Leg het goed in je gezichtsveld en laat de incubatie van je vakantie de oplossing aandragen.”

“Zoek een landloper op of een bedelaar. Leer hem/haar kennen. Praat met hem/haar. Luister naar zijn/haar verhaal. Ontdek wie hij of zij is.”

“Leef een dag het leven van een compleet andere persoon. Beeld je in hoe het is om stikend rijk te zijn, of een ijscoventer, de dorpsgek, een blinde…zoek een leven dat ver van je af ligt en (be)leef het helemaal. Ervaar wat dat met je doet.”

“Koop een ukulele of bloemen en ga ze verkopen op drukke terrasjes. Geef de opbrengst aan wie jij vindt dat ie het verdient.”

“Hou een droomdagboek bij. Bij het wakker worden, schrijf je/teken je meteen je droom neer.”

“Doe één dag helemaal niks. Maar dan ook echt niks. Toegelaten zijn: opstaan, iets aantrekken, eten en drinken (niet GAAN eten of drinken) en de hele dag hangen. Geen boek, geen TV, geen visite, geen klusjes, geen whatever.”

En Karl had ook nog een specifieke opdracht voor mij. Ga ik zeker doen:
“Neem een verrassende opdracht terug mee voor diegenen die er nu voor jou hebben geformuleerd.”

Carmen Henze:

“Neem een boek mee met kleurpotloden en vraag elke dag een onbekend iemand die je tegen komt een tekening te maken. het goede gesprek komt vanzelf. Zo niet, ook goed.”

Ik wens jullie veel creativiteit en wil je aanvullen, schroom niet andere creatieve mogelijkheden voor de vakantietijd aan te vullen bij de comments!Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• Een Fotoboek dat anders is!
• 5 Manieren om je eigen creativiteit te vergroten
• 5 praktische tips voor creatieve foto’s
• Tips om een creatieve blokkade op te heffen
• Als je geen plan hebt voor je eigen dromen, wordt je ingezet in de dromen van anderen…

Inspiratie is een onlosmakelijk onderdeel van het creatieve proces. Die komt soms uit onverwachte hoeken. 
Deze- niet uitputtende - lijst bevat uiteenlopende manieren om inspiratie op te doen. Sommigen liggen voor de hand, anderen minder. Kijk eens of er iets voor jou bij zit.
De lijst is eerder gepubliceerd op www.verhaallijnen.nl en is samengesteld door Sigrid van Iersel. Sigrid schrijft regelmatig gastblogs in DeInspiratiekamer.

1. Aanrommelen. Uitproberen en kijken wat het wordt: voor kunstenaar Karel Appel werkte het. “Ik rotzooi maar een beetje aan”, zei Karel Appel in 1955 over zijn werkwijze bij zijn schilderwerk. “Ik leg het er tegenwoordig flink dik op. Ik smijt de verf er met kwasten en plamuurmessen en blote handen tegenaan. Ik gooi er soms hele potten tegelijk op.” Zie ook: Starten.
2. Aantekeningen. Mensen doen vaak prachtige uitspraken, zoals deze: “Allochtonen komen vaak uit een statische wereld, terwijl het stadsleven hier heel divers is. Dat wil ik mixen door er jazz van te maken.” Maak van dit soort uitspraken een aantekening in je notitieboekje. Zie ook: Citaten.
3. Afstand. Stel je voor hoe je vraagstuk er over tien jaar uit ziet. Door afstand te nemen, stimuleer je je brein om abstracter en breder te denken.
4. Afzondering. Rust is een belangrijke voorwaarde om nieuwe ideeën te krijgen. Trakteer je brein regelmatig op een pauze. Zie ook: Wachtmomenten.
5. Alledaagsheid. Kunstenaars laten zich vaak inspireren door alledaagse dingen of omstandigheden om hen heen. Vincent van Gogh schilderde bijvoorbeeld wat hij in zijn eigen omgeving zag. Kijk dus eens bewust naar je eigen omgeving. Wat kan vandaag een aanknopingspunt voor jou zijn?
6. Andere mensen. Om te weten wat ze bezighoudt, waardoor ze geïnspireerd raken, wat ze drijft.
7. Associaties. Door woordtreintjes te bouwen, leg je nieuwe verbindingen en kom je gemakkelijker op nieuwe ideeën. 
8. Auto. Na een half uur auto rijden neemt het krijgen van ideeën aanzienlijk toe, blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. De beweging zorgt ervoor dat je je aandacht nergens meer bewust op richt, waardoor je ontvankelijk raakt voor nieuwe invallen. Zie ook: Fietsen.
9. Bad. Neem een ontspannend bad of ga in een hangmat liggen. Vraag je intuïtie om de oplossing voor je probleem te geven. Laat je gedachten dwalen. Welke ideeën borrelen op?
10. Beginnetje. Als je een beginpunt hebt, komen er gemakkelijker ideeën om door te gaan. Schrijvers maken hiervoor gebruik van ’schrijfveren’: korte zinnen, die inspiratie bieden voor creatieve schrijfopdrachten.
11. Beelden. Het bekijken van beelden is een van de manieren om de rechterhersenhelft te prikkelen en zo op een andere manier dan anders naar een vraagstuk te kijken. Gebruik eens Google Afbeeldingen om op ideeën te komen.
12. Bladen. Achter ieder tijdschrift zit een groep redacteuren, die de trends op de voet probeert te volgen. Van hun voorwerk kun jij gebruik maken! Het is vooral geweldig leuk om een blad door te bladeren dat over geheel andere dingen gaat dan jouw gebruikelijke interesses. Je doet er altijd wel één of meerdere ideeën op. Zie ook: Coverteksten.
13. Blauw. Zorg voor veel blauw op of rondom je werk- of vergaderplek. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat blauw de kleur is die de creativiteit het meest bevordert. Zie ook: Kleuren.
14. Blijdschap. Een uitgelaten stemming helpt om een origineel idee te bedenken. Boosheid trouwens ook. Het is vooral belangrijk dat je geest in een actieve stemming is. Bij ontspanning of gelatenheid is het veel moeilijker om een idee te bedenken. 
15. Blogs. Er zijn vele blogschrijvers, die volop aanknopingspunten bieden om op door te denken, zoals De Inspiratiekamer en Nieuweproductenbedenken.
16. Boeken. Lees boeken over allerhande onderwerpen, zoals psychologie, marketing, sterrenkunde. Kies ook eens voor niet voor de hand liggende onderwerpen, zoals als IJslandse letterkunde. Ruil je boeken met anderen en lees wat hen inspireert.
17. Borden, opschriften en uithangborden. Fotografeer uithangborden of opmerkelijke opschriften. Ze vertellen vaak een verhaal, soms over gastvrijheid of juist over allerlei dingen die verboden zijn. Zie ook: Straatleven.
18. Buurman en Buurman. Personages in kinderboekenboeken, cartoons, strips of sprookjes die de regels overtreden en hun eigen waarheid scheppen, laten zien hoe het anders kan. Buurman en Buurman bijvoorbeeld, maar ook Klein Duimpje. Zie ook: Pippi.
19. Chaos. Zonder willekeur was de penicilline niet uitgevonden en was El Qaida niet zo ongrijpbaar. Begin eens met iets ongerijmds, zoals twee elementen die helemaal niet bij elkaar horen. Zie ook: Toeval.
20. Citaten.Via www.citaten.net ontvang je dagelijks een citaat in je mailbox voor nieuwe inspiratie. Of volg quote me via twitter.
21. Computerspelletje. Door je gedachten op een computerspelletje te richten (of iets anders dat afwijkt van je gewone werk), zet je je onderbewuste aan het werk. De ingevingen wellen daarna spontaan op. Zie ook: meditatie.
22. Context. Door je onderwerp in een andere context te zetten, zie je nieuwe mogelijkheden. Wat zou jouw hoofdpersoon doen als hij een leeuw was? Wat gebeurt er met jouw onderwerp als het een gerecht is dat je gaat koken? 
23. Coverteksten. Coverteksten van tijdschriften zijn vaak geformuleerd in de vragende vorm om jou nieuwsgierig te maken naar het antwoord binnenin. Probeer je niet te laten verleiden het blad open te slaan om het antwoord van de redacteur te lezen, maar doe eerst een poging zelf die vraag te beantwoorden.
24. Dagdromen. Samen met lanterfanteren en mijmeren is dagdromen een uitstekende manier om in een lome stemming te komen, waardoor je gemakkelijker nieuwe ideeën krijgt. Bij dagdromen schakel je bovendien je verbeeldingskracht in.
25. Dansen. Door de vrije beweging op muziek gaan je gedachten stromen. Zie ook: Muziek.
26. Deadline. Als je de druk van een deadline hebt, voel je je vaak gedwongen tot focus op één doel, dat je daadwerkelijk uit gaat voeren. Dan volgen ook nieuwe ideeën. Zie ook: Denkopdracht.
27. Del.icio.us. Een schatkamer van prachtige artikelen op internet, door jezelf verzameld en door anderen. Je kunt op trefwoorden zoeken of bij je netwerk kijken. Zo vind je telkens interessante artikelen.
28. Denkopdracht. Hoe meer je ergens op focust, hoe meer je daarvan te zien krijgt. Geef jezelf daarom een ‘denkopdracht’.
29. Dialogen op straat of in een winkel. Het is geweldig leuk om conversaties van andere mensen te horen. Als je iets interessants hoort, schrijf het neer in een opschrijfboekje. Het kan later als inspiratiebron dienen. Zie ook: Straatleven.
30. Documenteren. Het verzamelen van informatie of het in kaart brengen van dingen om je heen (interessante patronen, stukjes papier, kleuren) spoort je aan om goed om je heen te kijken en je andere zintuigen te gebruiken. Daardoor doe je nieuwe ontdekkingen of zie je nieuwe verbanden. Zie ook: Verzameling.
31. Doe-het-zelf-brainstorm. Ga voor een tafel zitten en houd een pakket post-it-blaadjes bij de hand. Denk na over de vraag en schrijf ieder mogelijk idee op een apart geeltje. Hoe onverwachter, hoe beter. Prik tien willekeurige woorden in het woordenboek en bedenk met die woorden nieuwe associaties. Stop na een kwartier. Voeg daarna blaadjes samen van ideeën die bij elkaar passen. Als je nieuwe ideeën krijgt, voeg je die toe op een apart geeltje. Tot slot ga je alle blaadjes sorteren: snel te realiseren ideeën komen aan de ene kant van de tafel, ideeën die nadere uitwerking verdienen aan de andere kant.
32. Douche. Iedere douchebeurt levert minstens één idee op. Zie ook: Bad.
33. Emoties. Verhalen, films of kunstwerken komen vaak voort uit vreugde, verdriet, woede, verbazing, angst of afschuw. Emoties lokken reacties uit. Zie ook: Ergernis.
34. Ergernis. Wie zich ergert, voelt vaak de behoefte om de bron van irritatie op te heffen of te verbeteren. Daarmee is ergernis een vruchtbare bron van inspiratie, die tot vele uitvindingen heeft geleid.Zie ook: Emoties.
35. Droedelen. Door je hoofd leeg te maken, krijg je nieuwe inspiratie. Zie ook: Tekenen.
36. Fietsen. De combinatie van frisse lucht en regelmatige beweging stuwt bloed door je lichaam en je brein. En dat levert altijd nieuwe gedachten op. Zie ook: Hardlopen.
37. Films of televisieprogramma’s bieden vaak een nieuw perspectief op een thema en zetten je daarmee aan het denken.Zie ook: Verhalen.
38. Fotograferen. Fotograferen is een geweldige manier om met andere ogen naar je nieuwe omgeving te kijken. Geef jezelf daarvoor een opdracht. Maak net-niet-foto’s (foto’s van toeristische bestemmingen met een element dat net uit de toon valt) of fotografeer alle buitentrapjes die je tegenkomt. Zie ook: Vormen en structuren.
39. Freewriting. Begin te schrijven en haal je pen niet van het papier af. Schrijf al je gedachten op zonder je te bekommeren om stijl, spelling of interpunctie en laat het stromen. Grote kans dat er nieuwe ideeën in je naar boven komen.
40. Friskijkers. Mensen die met een frisse blik in een organisatie rondkijken of nieuwe werknemers zorgen voor een nieuwe kijk op de bestaande situatie.
41. Geluiden. Muziek, natuurgeluiden of juist de stilte. Zie ook: Dialogen.
42. Geuren leveren vaak nieuwe associaties op. Geuren zijn nauw verbonden met herinneringen.
43. Google. Als je op het onderwerp zoekt waarover je wilt schrijven, vind je via de zoekmachine meteen tal van bronnen, die je op nieuwe ideeën helpen.
44. Hardlopen. De beweging en de frisse lucht zorgen ervoor dat je in een toestand komt, waardoor nieuwe ideeën gemakkelijker naar boven komen. Zie ook: Fietsen.
45. Helden. Mahatma Gandhi, Albert Einstein en Nelson Mandela maar ook Spiderman, the A-team en James Bond vervullen een voorbeeldfunctie. Wat zou Einstein doen om jouw vraagstuk op te lossen. Of James Bond?
46. Humor. Grappen bestaan vaak uit twee elementen die niet bij elkaar horen en op een onverwachte manier met elkaar in verband gebracht worden. Een woordspeling, bijvoorbeeld. Dat veroorzaakt kortsluiting in je hoofd, wat je op nieuwe ideeën kan brengen. Grappige filmpjes zorgen ervoor dat je in een goede stemming komt om ideeën te ontwikkelen. Uit onderzoek blijkt dat mensen die vijf minuten naar een filmpje met bloopers hebben gekeken, een stuk beter een probleem oplossen met behulp van creatief denken dan mensen die de bloopers niet hadden gezien. Dus begin een vergadering of brainstorm met een grap of een humoristische anekdote.
47. Inspiratiewand. Werk je samen met meerdere mensen in één ruimte? Zet een kast met open vakken neer waarin iedereen iets dierbaars of iets inspirerends zet. Houd een permanente expositie over wat iedereen inspireert. Of maak een groot prikbord waar iedereen zijn knipsels en aantekeningen met kansen en ideeën kwijt kan. Doe dat het liefst in de buurt van de koffieautomaat of andere hangplek, zodat mensen er regelmatig een kijkje nemen.
48. Jeugdervaringen. Hoe beroerder je jeugd, hoe meer inspiratiebronnen, zo luidt het cliché. Feit is dat veel schrijvers en kunstenaars ruimhartig putten uit hun jeugd en soms hun hele leven voortborduren op de thema’s uit hun jeugd.
49. Kaarten en plattegronden. Ze brengen je op nieuwe inzichten en ideeën over uitstapjes en reizen.
50. Kinderen. Wat kijken ze op televisie? Welke modetrends zijn er? Hoe denken ze over het leven? Wat houdt ze bezig? Kinderen hebben een frisse blik op de wereld en laten je op een andere manier kijken naar je dagelijkse omgeving. Zie ook: Buurman en Buurman.
51. Kleuren. Net als geuren en geluiden prikkelen kleuren tot nieuwe gedachten. Kunstenaar Wassily Kandinsky ‘luisterde naar kleuren’ om tot zijn schilderijen te komen. 
52. Knipsels. Heb je iets interessants gelezen in een tijdschrift of krant? Scheur het uit en bewaar het in een speciale map. Omcirkel interessante passages. Schrijf er je eigen ideeën bij. Zie ook: Kranten.
53. Koken. Net als tuinieren, strijken en vegen een ideale manier om met je handen bezig te zijn en zo je hoofd vrij maken voor nieuwe ideeën.
54. Kranten. Interessant leesvoer, vooral verhalen in de zaterdagkrant over mensen die iets bijzonders hebben gedaan. Zie ook: Bladen.
55. Kunst. Kunstenaars zijn geoefend om zaken op een andere manier te benaderen en vormen daarmee een rijke inspiratiebron. Inspirerende kunstenaars vind ik onder meer Pablo Picasso, Antonio Gaudi, Leonardo da Vinci, Berlage en Keri Smith. Zie ook: Museum.
56. Leegte. Door zaken te verwijderen of weg te laten, schep je ruimte – al dan niet letterlijk – voor nieuwe ideeën.
57. Lijstjes. Door het maken van lijstjes kom je op nieuwe ideeën. 
58. Luisteren. Doe minstens 15 minuten je ogen dicht en richt je op je gehoor, reuk, tast, smaak en evenwichtsgevoel. Wat hoor je? Hoe ruikt het? Hoe is de temperatuur? Schakel over op een ander zintuig om de wereld in je op te nemen. Luister naar alle geluiden op kantoor, in een leeg huis of in een drukke kantine. Als je je ogen weer open wilt doen, heb je waarschijnlijk een nieuwe ingeving gekregen.
59. Logboek of dagboek. Onontbeerlijk gereedschap voor een ideeënmaker. Je hoeft er niet elke dag in te schrijven, maar enige regelmaat is wel handig. Door je aantekeningen terug te lezen, zie je vaak nieuwe dwarsverbanden.
60. Magische plekken. In de natuur zijn veel plekken te ontdekken, die je kunnen inspireren.  Dat kan een open plek in het bos zijn of het strand, maar ook het dak van een hoog gebouw of een markante plek uit de geschiedenis. Met hulpmiddelen kun je magische momenten creëren, die je helpen om bijzondere invallen te beleven.
61. Materialen. Inkt, karton, plakband, purschuim, plexiglas, speciale pennen: uiteenlopende materialen die je op ideeën kunnen brengen voor nieuwe gebruiksmogelijkheden.
62. Meditatie.Creëer rust. Sommige mensen hebben baat bij bidden, meditatie of een andere manier om het hoofd leeg te maken. Mediteren stimuleert bovendien de samenwerking tussen de rechter- en linkerhersenhelft en daarmee de creativiteit. Zie ook: Afzondering. 
63. Mengsel. Meng allerlei dingen door elkaar, zoals een kind taartjes maakt met water, stokjes en bladeren in de zandbak. Maak zinnen half af en koppel ze met elkaar. 
64. Mindmap. Met een mindmap orden je je gedachten op een visuele manier en hak je een onderwerp in kleine stukjes.  Een kleiner onderdeel is gemakkelijker te overzien dan een groot project. Door je gedachten op deze manier op papier te zetten, zie je nieuwe verbindingen en ontbrekende schakels. Zie ook: Moodboard
65. Minivakantie. Gedraag je als een toerist in je eigen omgeving. Maak een wandeling met een gids door je woonplaats. Bezoek een nieuw koffiehuis. Ga picknicken bij een waterpartij of in het bos en doe alsof het vakantie is. Ga naar het museum in je eigen stad of dorp. Bezoek het strand tussen andere afspraken door op een doordeweekse dag. Breek de routine voor een uurtje of twee en kom terug met frisse ideeën. Zie ook: Strand.
66. Moodboard. Een moodboard is een visualisatie van een concept, idee, droom of gevoel. Hierbij haal je idee, concept of droom naar boven en bedenk je welke emoties, kleuren of vormen daarbij horen. Vervolgens plak je op een stuk karton of groot vel papier diverse plaatjes, foto’s en stukken gekleurd papier, die dat gevoel of dat beeld laten zien. Je staat niet te lang stil bij het waarom van een bepaald plaatje, maar je volgt je gevoel. Dikke kans dat een sluimerend idee hierdoor nieuwe impulsen krijgt en krachtiger wordt. Zie ook: Mindmap.
67. Museum. Kunstwerken brengen je in aanraking met andere ideeën. Je leert met andere ogen te kijken. Of je ziet in een museum dat iets vreemds of simpels ook een interessant idee kan zijn. Zie ook: Kunst.
68. Muze. Een vrouw – en slechts zelden een man – die de scheppingsdrang bij kunstenaars aanwakkert.
69. Muziek. Muziek brengt je in een andere stemming en zet je daarmee op een ander denkspoor. Muziek kan je bovendien op sleeptouw nemen, zodat je in hogere sferen terecht komt.
70. Notitieboekje. De pocketmuze, die je altijd bij je draagt. Zie ook: Logboek.
71. Onverwachte dingen. Toevallige gebeurtenissen, onverwachte ontmoetingen of verrassende vondsten zetten je op hele nieuwe denksporen. Verras jezelf met iets onverwachts. Zie ook: Toeval.
72. Ommetje. Maak een dagelijkse wandeling en laat iemand met je meelopen. Zie ook: IJsberen. 
73. Omkering. Kom op nieuwe ideeën door bestaande regels om te keren. Zie ook: Regels. 
74. Opruimen. “Scheppen is scheiden en daarom is opruimen creatief”, zei Joop den Uyl.
75. Paradoxen. Schijnbare tegenstellingen laten je met een andere blik naar de wereld kijken. Zoals de zin ‘Ik sluit mijn ogen om te kunnen zien’ van schilder Paul Gauguin.
76. Patronen en structuren. Vormen in de natuur, bijvoorbeeld een wirwar van wortels of knoestige takken tegen de blauwe lucht zijn mooi om te fotograferen. Ze vormen vaak een intrigerend ritme. “De hele wereld om ons heen bestaat uit patronen; als je die ziet is het alsof je naar de wereld kijkt door een prisma of een caleidoscoop”, zegt de Ierse patronenontwerpster Orla Kiely. Zie ook: Fotografie.
77. Planten. Zorg voor veel planten en verse bloemen, kunstwerken en versiering. Mensen in een aangeklede kantoorruimte met planten hebben een lagere bloeddruk dan mensen in een kale kantoorruimte, zo hebben wetenschappers uitgevonden. Het zorgt voor daling van het cortisolniveau, waardoor mensen zich vrolijker voelen en zich beter kunnen concentreren.
78. Pippi is een rijke inspiratiebron, omdat zij op een verfrissende manier tegen alledaagse kwesties aan kijkt. Zie ook: Buurman en Buurman.
79. Regels. Verzin je eigen regel en ga aan de hand daarvan aan de slag. De schilder Piet Mondriaan beperkte zichzelf tot rechte lijnen en primaire kleuren. Sofie Cerutti schrijft gedichten die precies 160 tekens tellen, gebaseerd op de maximale lengte van een sms’je. 
80. Reizen. Het ontdekken van nieuwe plekken, mensen en gewoonten is een enorme inspiratiebron. Dat kan ook door te reizen in je verbeelding.
81. Routes. Met creatieve routeplanners kom je op onverwachte plaatsen. Zie ook: Toeval. 
82. Schrijven. Heb je een vraag waar je niet uitkomt? Schrijf de vraag op een briefje. Op een bepaald moment krijg je een inval met het antwoord.
83. Spieken. Afkijken in de natuur of bij anderen brengt nieuwe ideeënstromen op gang. 
84. Sporen. Leg sporen vast, zoals voetstappen in de sneeuw of de afdrukken van dierenpoten. Die vertellen een verhaal over onbekende gebruikers, ongenode gasten of vreemde bezoekers en prikkelen je verbeeldingskracht. 
85. Starten. Gewoon beginnen. Kunstenaars gaan vaak niet van start met een vast omlijnd idee, maar hun creatie ontstaat terwijl ze bezig zijn. Zie ook: Aanrommelen. Straatleven. Wie gaat straatjutten, vindt inspiratiebronnen in zijn dagelijkse leefomgeving. Zie ook: Borden.
86. Strand. Op het strand of op een andere plek met veel ruimte maak je je hoofd leeg en krijg je nieuwe ideeën. Ook kun je natuurlijk op het strand gaan strandjutten: kijk of je interessante aangespoelde voorwerpen vind. Brengen ze je op een idee? Kun je er iets nieuws mee maken? Zie ook: Afzondering.
87. Taalgebruik. Nieuwe woorden, vreemde woorden, vaagtaal, poëzie en snoepwoorden bieden nieuwe aanknopingspunten. Verzamel bijvoorbeeld bijzondere woorden op die alleen in kleine kring bekend zijn. Schrijf ze op met hun betekenis en ontstaanshistorie. Zie ook: Verzameling.
88. Tegenvallers. Tegenvallers als ontslag, een staking, een ontbrekend onderdeel voor jouw apparaat of ziekte dwingen je om na te denken over andere mogelijkheden. Als je een been breekt, bekijk je de wereld vanuit een ander perspectief.
89. Tekenen. Als je een idee hebt waar je niet verder mee komt, probeer het dan eens te tekenen. Grote kans dat het je op nieuwe gedachten brengt. Zie ook: Droedelen.
90. Toeval. Zet het toeval in om op nieuwe ideeën te komen en om een tunnelvisie te voorkomen. Zet daarvoor vaker een dobbelsteen in. Bezoek een willekeurige website. Of sla het woordenboek open en prik een woord.Componist John Cage gooide met dobbelstenen om zijn composities te bepalen.
91. Trends. Trends zie je om je heen of spot je op internet.
92. Twitter.Voor blogs, informatie en het uitwisselen van kennis en ideeën.
93. Verdubbeling. Met verdubbeling van je onderwerp of thema kun je op nieuwe gedachten of ideeën komen. Hetzelfde geldt voor verdraaiingen, vervoegingen, vergrotingen, verkleiningen, versimpelingen of andere veranderingen. Zie ook: Omkering.
94. Verhalen om ons heen. Als je er alert op bent, hoor je ze overal. Schrijf ze op in een apart notitieboek en bewaar ze voor later gebruik. Zie ook: Dialogen.
95. Verveling. Uit momenten van verveling ontstaan nieuwe producten. 
96. Verzameling. Wie een verzameling aanlegt, ziet nieuwe verbindingen en dwarsverbanden en kijkt met een ander oog naar de wereld om hem heen.Zie ook: Lijstjes.
97. Vragen stellen is een manier om de wereld om je heen telkens opnieuw met verwondering te bekijken. Zie ook: Wondervraag.
98. Vrienden. Door te praten met goede vrienden kom je op nieuwe ideeën. Zie ook: Andere mensen.
99. Vorm. Verander van vorm als je vastzit. Vertel je verhaal in de vorm van een dialoog of een gebruiksaanwijzing. Schrijf je mail als een gedicht of gebruik een plaatje.
100. Waarom. Neem een beginvraag en vraag jezelf af ‘waarom?’ Op het antwoord volgt opnieuw de vraag: ‘waarom?’ Ga daar net zo lang mee door totdat je niets meer te antwoorden hebt. Dit dwingt je om het vraagstuk af te pellen en  stap voor stap ruimte te maken voor nieuwe oplossingen. Zie ook: Vragen.
101. Wachtmomenten. Spits je oren als je op een tochtig perron staat te wachten of in een volle wachtkamer zit. Kunstenares Simone de Jong verzamelt hier haar ‘terloopse zinnen’.
102. Werkplek. Als je thuis werkt, ga eens naar een koffiehuis, een restaurant of de bibliotheek. Of als je op kantoor werkt, ga dan eens thuis werken. De verandering van omgeving kan je horizon verbreden.
103. Wolken. De gedaanten van wolken zijn voortdurend in verandering en zijn daarmee een aantrekkelijke inspiratiebron voor weermannen, kunstenaars en filmmakers.
104. Wondervraag. Als je jezelf de Wondervraag stelt, doe je een beroep op je verbeeldingskracht. Zo kun je tot fantastische inzichten komen. Zie ook: Vragen stellen.
105. IJsberen. Krijg inspiratie door rondjes te lopen. Zie ook: Ommetje.
106. Zon. De zon brengt je gemakkelijk in een lichtere en meer ontvankelijke stemming, waardoor je nieuwe inspiratie krijgt.

Bronvermelding: Deze lijst komt van www.verhaallijnen.nl en is samengesteld door Sigrid van Iersel. Heb je tips of aanvullingen? Laat het horen!Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• Tips om een creatieve blokkade op te heffen
• Freewriting
• Op zoek naar het niets vind je altijd iets
• Neem geen genoegen met een status quo
• Meer hoef je niet te weten…

Vorige week had ik het geluk twee dagen met Tim Hurson te mogen werken in Studio Bliq in Oss. Vanuit Canada naar Nederland overgekomen om eerst op TEDx Maastricht acte de presence te geven en daarna een 2-daagse training voor facilitators te verzorgen.

Soms ontmoet je weleens van die trainers die zo fijn, congruent, ervaren en in balans zijn, dat je van elke minuut geniet en alle oefeningen en kennis als vanzelf in je opzuigt. Tim Hurson is er zo een. Hij geniet met name bekendheid als schrijver van het boek ´Think Better’ en als ontwikkelaar van het Productive Thinking model.

In zijn model, dat door de kinderlijke eenvoud zo effectief en krachtig is, zorgt de vorm en de volgorde van stappen als vanzelf voor creativiteit. Je gaat in zijn Productive Thinking model zes vastgestelde stappen door waarbij iedere stap is opgebouwd uit verschillende onderdelen en technieken. Het beantwoorden van vragen die bij de verschillende stappen horen doe je veelal in een divergentievorm van lijsten van antwoorden. Daarnaast is discussie en overleg in weer andere onderdelen essentieel. En dit alles is natuurlijk gericht op een van te voren vastgesteld (kern)probleem, verbeterwens, sales- of innovatievraagstuk. Als resultaat ligt daar in een relatieve korte tijd een realistisch uitgewerkt idee en/of oplosssing.

Hieronder een kort overzicht van de stappen:

Stap 1 – What’s Going On?

Door het beantwoorden van een vijftal vragen (met daarbij steeds meerdere hulpvragen) verken je in deze stap je hele onderwerp/vraagstelling op een zo breed mogelijke wijze.

Vragen die aan de orde komen zijn:
1. Wat is het probleem/vraagstelling?
2. Wat is de impact?
3. Wat is de informatie? Wat weet je en wat moet je nog te weten komen in relatie tot je vraag? De ‘KnoWonder’ is daarbij de krachtige simpele tool (die overigens voor zoveel is in te zetten).
4. Wie is er bij betrokken?
5. What is de visie en het zogenaamde ‘Target Future’?

Stap 2 – What’s Succes?

Het Target Future dat je in de eerste stap hebt ontwikkeld, werk je hier verder uit tot een concreet beeld van de gewenste situatie. Je legt een aantal succescriteria aan, waarmee je de later gevonde ideeën gaat beoordelen.
Wat je eerst doet, is je inbeelden hoe het is als je ‘Target Future’ bereikt is. Wat zal er anders zijn? Wat voel je? Wat denk je? Wat zie je? etc…
Daarna gebruik je de zogenaamde ‘DRIVE‘ tool, waarmee je specifieke, observeerbare succescriteria ontwikkeld. DRIVE staat hier voor: Do, Restructions, Investment, Values, Essential outcomes.

De uitkomst van deze stap zorgt ervoor dat je visie op wat je wilt bereiken zo helder is, dat het je de ‘drive’ geeft om het ook daadwerkelijk te willen bereiken.

Stap 3 – What’s the Question?

In deze centrale stap in het Productive Thinking model bepaal je de essentiële vragen die je moet beantwoorden om je ‘Target Future’ te bereiken. Hurson noemt dit de zogenaamde ‘Catalytic Questions’, omdat de antwoorden op deze vragen alles in beweging zetten als een ware catalysator.
Om de vragen te vinden, wordt elk probleem in relatie tot je centrale onderwerp omgezet in een vraag. Vanuit deze lijst worden dan de ’catalytic questions’ gedestilleerd. De strategische sleutelvragen die, als je die beantwoordt, de potentie hebben je dichter bij je doel te brengen.

Stap 4 – Generate Answers

Dit is de ideeëngeneratie-fase. Je maakt in deze fase lange lijsten ideeën en antwoorden in relatie tot de ‘Catalytic Questions’. Daarna selecteer je de meest veelbelovende en intrigerende ideeën om verder uit te gaan werken. Let op de ideeën zijn nog geen oplossingen, maar meer een aanzet daartoe. 

Stap 5 – Forge the Solution

De ideeën die je selecteert uit de vorige stap, ga je hier verder uitwerken. Je werkt ze uit in robuuste ideeën die ook de eerste ‘tests’ al kunnen doorstaan. Deze stap bestaat uit 2 onderdelen:

1. Bepaal het potentieel van de meest belovende ideeën uit stap 4 door ze te vergelijken met de succescriteria uit stap 2.

2. Na de keuze van het idee dat het best aansluit bij je succescriteria, ga je dit idee verder ontwikkelen. Test het, verbeter het, test het, etc, en creëer een steeds betere oplossing voor je (kern)probleem, verbeterwens, sales- of innovatievraagstuk.

Stap 6 – Align Resources

In deze laatste stap bepaal je alle acties en middelen die er nodig zijn om je uiteindelijke idee uit te voeren. Ook bepaal je wie voor de uitvoering van specifieke onderdelen van je idee verantwoordelijk is. Dit onderdeel voer je heel gedetailleerd uit en kost relatief veel tijd. In de uitgebreide uitleg van het model in het boek Think Better, vind je een verder uitwerking van deze stap, maar ook van de anderen.

Mocht u meer willen weten over dit model en de mogelijkheden, neem dan contact met ons op. Wij vertellen u er meer over en faciliteren u graag bij deze krachtige ontwikkel- en creativiteitstool.

Tim Hurson is in Amerika een pionier op het gebied van ideamarketing. Hij heeft in zijn carriere al veel organisaties in de VS, Canada en Engeland geholpen bij creatie, innovatie, marketing en productontwikkeling. Als schrijver heeft hij al verschillende bekende artikelen en boeken achter zijn naam in relatie tot het vergroten van creatief vermogen in zowel werk als privé.
Als hij ergens spreekt wordt hij veelal als volgt getypeerd:  “No group is ever quite the same after hearing Tim Hurson speak. With an energetic blend of insight and humor, Tim teaches audiences what many already know in their hearts: that Creative Intelligence is the essence of human potential. Moreover, creative intelligence is not a gift given to few, but a set of skills everyone can cultivate.”

Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• Denkt u als een aap, een alligator of een olifant?
• Kansdenken
• Tony Buzan: “Creatief denken als basis voor leren”
• Creatieve techniek: Paradoxale analogie
• Visueel Denken – The Back of the Napkin

Vergeet alles wat je op school geleerd hebt!

De ‘goede’antwoorden worden in het algemeen op school geprefereerd boven de creatieve antwoorden. Vergeet deze ‘goede’antwoorden! Geeft veel ruimte voor nieuwe antwoorden…

Consider this quote from Beatrix Potter: “Thank goodness I was never sent to school; it would have rubbed off some of the originality.”

Wordt niet verliefd op je conclusies!

Als je te overtuigd bent van je conclusies en ideeën, dan zie je ook alleen maar bewijs dat je gelijk hebt. Dingen die je tegendeel bewijzen zie je dan vaak niet meer en kan je een echt revolutionair idee doen missen.

Wacht niet op inspiratie!

Ga achter inspiratie aan! Zoek het op, blijf niet zitten. Ontdek waar jij je inspiratie uit haalt en zoek dat vaker op! En als je nu denkt, dat ga ik doen… Ga dat dan ook echt doen!

Neem pauzes!

Leer om pauzes te nemen en jezelf rust te gunnen en ook vaak even niets te doen. Onderschat niet de kracht van nietsdoen, freewheelen en spelen.

‘Belangrijke dingen zullen je niet vinden zonder dat jij tijd maakt voor ze om naar je toe te komen.’

Realiseer je dat de ‘gewone standaard stand’ van je brein niet creatief is!

Je brein zal alle informatie die er op je af komt organiseren in de patronen die je hebt aangelegd door je ervaringen uit je verleden. Het zoekt de makkelijke weg en zal in de toekomst steeds deze aangelegde patronen volgen, zoals een rivier steeds dezelfde weg gaat. Beslissingen, keuzes en ideeën komen dus vanuit dezelfde patronen en opgeslagen informatie tot stand. Om echt creatief te zijn, zal je dus je brein uit zijn ‘normale’ stand moeten halen.

Overdrijf!

Denk veel groter dan je doet of maak iets juist heel klein. Hierdoor kijk je anders naar je uitdaging en als vanzelf creatiever.

Laat anderen maar blaffen!

Als criticasters je niet begrijpen, laat het van je afglijden.
“Dogs bark at what they don’t understand.”
Ga je eigen weg, laat je niet in vaste patronen duwen, vermijd sjabloongedrag bij jezelf.

Shake en Stirr!

Combineer, meng, plak, knip, voeg toe, laat weg, ’steel’, pas aan, voeg toe, etc…

Focus!

Door je focus te richten en te bepalen is de kans vele malen groter dat de ideeën komen. Je kijkt vanuit deze focus naar de wereld om je heen en ziet dingen die je anders niet ziet. De antwoorden en de ‘Aha-momenten’ komen, onder de douche, in dromen, tijdens het autorijden, wandelend in de natuur… Geef je priorioteiten echte aandacht. Constant voedend met jou waarnemingen in ieder moment.  Zou ‘projectfullness’ en nieuw woord kunnen zijn…

Bekijk zaken altijd vanuit meerdere perspectieven!

Stop niet bij een oplossing… Kijk vanuit verschillende perspectieven naar je vraagstelling en zoek naar alternatieve benaderingen. Dit zal je denken oprekken en je open houden voor nieuwe, en wellicht betere, mogelijkheden en oplossingen.

Zet je brein in de ‘ontvang’ stand!

In plaats van televisie kijken, je iPod luisteren en jezelf omgeven met ‘geluid’ en afleiding, kan je beter jezelf oefenen om in een relaxe beschouwende staat te zijn. Hierdoor is de kans het grootst dat je creatieve gedachten ontwikkeld.

Ga terug naar de basis!

Pak gewoon ouderwets een pen en papier en schrijf er lekker op los. Een notitieboekje aanschaffen kan natuurlijk ook.

Stel ook de gekke vragen! Waarschuwing: Kan wel eens magisch worden…

Als je denkt: “Kan ik die vraag wel stellen?” Stel hem!
Jij hebt bedacht dat het een gekke vraag is. Waarom kan je die niet stellen? Wat gaat er dan gebeuren? Jij wilt het toch weten, anders kwam die vraag toch niet in je op…
Als je ze niet vraagt, mis je ook de antwoorden…

De kracht van ‘Vragen stellen’  is een van de grootste krachten die je bezit. In bijna alle situaties! De angst dat mensen het gek vinden wat je vraagt, houdt ons vaak tegen. Zelfs om gewone vragen te stellen, laat staan ‘gekke’. Hoe gekker, hoe beter echter voor je creativiteit. Dan worden vragen zelfs magisch…Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• 10 Manieren van vragen stellen voor meer interactie bij een college of werkcollege
• Durf te vragen in het zuiden
• Waar is hier eigenlijk de uitgang?
• Patronen doorbreken in onderwijs
• Tony Buzan: “Creatief denken als basis voor leren”

[Gastblog door: Sigrid van Iersel]

Mindmapping is een handige techniek om breinvriendelijk te ordenen en nieuwe ideeën te krijgen. Maar hoe kom je nou echt tot het maken van mindmaps?

De beginselen van het mindmappen kende ik wel, maar ik gebruikte deze veel geroemde techniek zelf bijna nooit. Waarom? Ik denk er nooit aan. Daarom was ik benieuwd naar de workshop mindmappen, die Jet Sebus onlangs gaf. Jet herkende mijn aarzeling meteen. “Het is een andere manier van denken, die je jezelf moet toestaan”, zei ze. “Je moet jezelf de ruimte geven om dit te leren.”

Jet liet ons eerst oefenen met een mindmap over een bekend vraagstuk. Ik maakte een mindmap over een feest, dat ik onlangs georganiseerd heb. Alle elementen – gasten, locatie, aankleding – had ik al eerder uitgedacht, dus die kwamen gemakkelijk op het vel papier. Al mindmappend kwam ik echter vanzelf op veel meer ideeën voor hapjes en versiering. Verdorie, dat had ik eerder moeten doen!

Ga kriskras te werk, gewoon zoals je brein je ingeeft.

Daarna maakten we een mindmap over een persoonlijke uitdaging/probleem, waar we een antwoord op zochten. Ik boog me over de vraag hoe ik meer afwisseling kan aanbrengen in mijn werkdag, aangezien ik veel uren achter de computer doorbreng. Daar had ik al vaak over nagedacht, maar door het maken van een mindmap ontdekte ik dat er veel meer oplossingsrichtingen ontstonden. En nu ontdekte ik ook de waarde van tekenen en kleurgebruik. Door nadenken af te wisselen met het ogenschijnlijk nutteloze inkleuren van een denkwolkje ontstonden vanzelf nieuwe ideeën.

Wees lief voor beide hersenhelften. Gebruik logica en fantasie. Met alleen tekst doe je je rechterhersenhelft te kort.

Tot slot vroeg Jet ons een mindmap te tekenen over onze ervaringen bij deze workshop. Deze mindmap mochten we twee aan twee maken, zonder te overleggen. Een pure visuele mindmap als evaluatie dus. Dat lukt nooit, dacht ik vertwijfeld. Tekeningetjes maken vind ik al lastig, laat staan dat ik er ook nog een beoordeling mee kan geven. Maar wonderwel begreep mijn tekenpartner uitstekend wat ik getekend had en vulde zij het met eigen vondsten aan.

Een mindmap is een dialoog tussen jou en het papier. Je kunt dus altijd verder werken aan een mindmap als je nieuwe ideeën krijgt. Neem er dus de tijd voor.

Het was inspirerend om te ontdekken wat een mindmap allemaal kan opleveren: ordening, inspiratie en nieuwe gedachtesprongen. Je ziet ook sneller waar nog iets ontbreekt. Volgens Jet is dit nog maar het begin als je eenmaal deze techniek onder de knie hebt. Maak daarom drie maanden lang iedere dag een mindmap, adviseerde ze. Bijvoorbeeld als je je verveelt of als je opziet tegen een vervelende klus.

Gebruik zowel je fantasie als je nieuwsgierigheid. Een mindmap is een ontdekkingstocht.

Er was nog één puntje waar wij mee zaten. Het maken van tekeningetjes bij mindmaps blijven we lastig vinden. Eén van de andere deelnemers had daar een leuke oplossing voor. Zoek plaatjes voor veelgebruikte begrippen en kopieer die in miniformaat. Plak die op je mindmap. Of koop ministickertjes die je er zo bij kunt plakken. Ook handig!

Verder lezen:
Hoe maak ik een Mindmap?

Dit is een gastblog van Sigrid van Iersel. Sigrid is onder andere actief als blogger voor Ideeënmaker waar dit artikel ook is verschenen. Over haar doel zegt ze zelf: “Mijn doel is om mensen te laten ontdekken hoeveel mogelijkheden tot creativiteit ze in zich hebben. Het gaat namelijk vaak om eenvoudige dingen, zoals jezelf toestaan nieuwe dingen te ontdekken.” In het najaar van 2010 kwam har laatste boek uit: ‘Lenig Denken’

Blogs van Sigrid:IDenmaker & verhaallijnen
Twitter:@SigridvanIersel
Linkedin: Sigrid van Iersel

Wij verzorgen vanuit DeInspiratiekamer, i.s.m. ervaren Mindmaptrainers, inhouse workshops Mindmapping. Meer weten: Neem contact op met ons.Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• De ideeënradar
• Geef je idee een naam
• Steek je geestelijke energie in het nieuwe en onbekende
• Inspiratie zoek je niet – Inspiratie vindt jou
• Wildvreemde tijdschriften

“Without changing our patterns of thought, we will not be able to solve the problems we created with our current patterns of thought.”
Einstein

Today’s business people do not need to understand designers better.
They need to become designers.
Roger Martin 

We need perceptual thinking, creative thinking and design thinking: none of these is part of our traditional system of logic and analysis.
Edward de Bono 

So, let’s shift a focus from ‘object’ to the ‘space’ behind it and see how far it leads us…

Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• Conferentie ‘Creativity needs landing’
• Focus creëert je realiteit en creativiteit
• 10 inspirerende TED video’s over creativiteit en onderwijs
• Productief Denken
• Denkt u als een aap, een alligator of een olifant?

Een nieuw boek: ‘Lenig Denken’…
Oude wijn in een nieuwe zak of een waadevolle toevoeging in het rijtje nederlandse praktische boeken in relatie tot creatief denken? Na het boek ‘Creativiteit, Hoe?Zo!’ van Igor Byttebier is er lange tijd niets. Dat boek is dan ook zo volledig en krachtig, dat grote delen van de inhoud van dit boek zijn meegnomen in de boeken die daarna zijn verschenen. Vaak met een eigen jasje, gericht op een specifieke doelgroep, maar met een deel van de inhoud van Byttebier daarin verwerkt. 

Eigenlijk vind ik de vraag of dit boek oude wijn is in een nieuwe zak helemaal geen relevante vraag? Elk boek dat mensen inspireert om creatiever te worden of creatief denken toe te passen in het werk of privéleven, heeft een waarde. En dat doet dit boek van mijn gewaardeerde collega’s in het creatief denken trainersgilde Sigrid van Iersel, Marenthe de Bruin en Rineke Rust.

In het boek worden op een eenvoudige en zeer leesbare manier vele mechanismen gepresenteerd, waarmee je  los kan komen van je normale denkpatronen. In korte toegankelijk hoofdstukken kan je inspiratie opdoen om zaken anders aan te pakken, brainstorms een boost te geven, je eigen creativiteit op te rekken en je hersenen leniger te maken. 
Dit boek is in het rijtje van boeken gekomen die ik altijd aanraad na afloop van de brainstorms die ik faciliteer en de trainingen die ik geef. Ik zou zeggen: Laat je inspireren door dit boek!

De schrijvers zelf aan het woord:

Voor dit artikel over dit boek, laat ik Marenthe aan het woord en gaat zij in op de vragen die ik haar stelde:

 Wat was de aanleiding voor het schrijven van jullie boek ’Lenig Denken’?

In onze workshops en trainingen ervaren we veel enthousiasme voor het onderwerp creativiteit. Als je lenig kunt denken word je creatiever. Daardoor wordt je leven leuker en inspirerender, zowel zakelijk als privé. We merken dat mensen zelf verder willen met het onderwerp, bijvoorbeeld door erover te lezen, en het met anderen willen delen.

We misten op de markt een boek over creatief denken dat op een praktische en toegankelijke manier de basisprincipes en het creatieve proces behandelt. We wilden bovendien een breinvriendelijk boek: full color en ruim voorzien van illustraties. We besloten dat boek daarom zelf te schrijven. Die wens is uitgekomen!  

Wat ons betreft is dit ook het ultieme moment voor zo’n boek, omdat het helemaal past in de populariteit van het Nieuwe Werken. Organisaties vragen hun medewerkers op een flexibele manier om te gaan met veranderingen. Daar heb je creatief denken hard bij nodig.

 Hoe zijn jullie gekomen tot de inhoud van het boek?

Door met z’n drieën te brainstormen over het concept. Net als in het creatieve proces kwamen er telkens nieuwe ideeën. We waaierden uit en maakten van daaruit nieuwe keuzes. Uiteindelijk zijn we terecht gekomen bij het idee om vanuit de gymnastiekwereld de titel Lenig denken uit te leggen en te onderbouwen. Dat thema hebben we in het hele boek vastgehouden en verder uitgewerkt. De inspiratiebronnen voor de inhoud van het boek komen uit onze eigen praktijkervaringen van de afgelopen jaren, de boeken die hierover gan en de vakkennis die we ons eigen hebben gemaakt. We hebben de afgelopen jaren verschillende cursussen en opleidingen van creativiteitsgoeroes in Nederland bezocht.

 Jullie hebben dit boek met drieën geschreven. Hoe doe je dat? Hoe hebben jullie dit aangepakt?

Allereerst was het heel prettig om in deze samenstelling te werken, omdat we alle drie onze eigen inbreng hadden. Marenthe en Rineke zijn ervaren trainers en kennen veel praktische oefeningen. Sigrid keek met haar journalistieke achtergrond ook door een andere bril naar het vakgebied. Naast haar schrijfkwaliteiten heeft dit het uiteindelijke resultaat rijker gemaakt.

Op basis van de opzet die we met z’n drieën maakten, ontstond er gaandeweg vanzelf een taakverdeling. Rineke en Sigrid schreven de hoofdstukken en vulden elkaar aan. Ik hield het grote geheel in de gaten, zocht passende voorbeelden en zorgde voor verhelderingen. Zo werd het een sterk geheel.

 Waarom zouden mensen jullie boek moeten lezen volgens jullie?

Zie het als een cadeautje aan jezelf of je omgeving. Je hoeft geen enorme boekenwurm te zijn om het van A tot Z te lezen, want je kunt het boek ook op een willekeurige plek openslaan en een idee opdoen. Je kunt er je kennis mee verrijken, maar ook op het vlak van persoonlijke ontwikkeling zeker je voordeel mee doen. We nemen je mee langs alle basisvaardigheden rondom het creatief denken: je fantasie gebruiken, wisselen van perspectief, meer dan een oplossing zoeken en je oordeel uitstellen. Je kunt het direct toepassen, zowel in je werk als privé.

 Wat is de strekking van de eerste reacties op jullie boek?

Het is een praktisch, toegankelijk boek, verfrissend, het leest als een speer, je wordt er vrolijk van, het zet je aan tot denken en nodigt uit tot actie. Of, zoals Gijs van Wulfen van NieuweProductenBedenken.nl het benoemt:

‘Ik zal er niet moeilijk over doen: het is een geweldig inspirerend boek. Het brengt je niet alleen met jouw hoofd in de wolken, maar houdt je tegelijkertijd met beide voeten op de grond. En dat is precies waar het volgens mij om gaat bij creatief denken…..Natuurlijk zijn er al heel wat boeken over creativiteit geschreven. Toch is dit boek een verrijking van de boekenkast over creatief denken. Want het is de schrijfsters gelukt om moeilijke dingen makkelijk te maken… Het is dus geschreven in ‘normale mensen zinnen’ waardoor het leest als een lopend vuurtje! Bovendien spat het enthousiasme van de bladzijdes af, niet in de laatste plaats door de leuke illustraties van Jenneke ter Horst. Het boek is een verademing voor een beelddenker zoals ik.’

 Hebben jullie nieuwe boekprojecten in het verschiet? Of welke andere projecten/ideeën liggen er op de plank?

Op dit moment zijn we druk met de training Lenig denken. Mensen kunnen daar op individuele basis naar toe komen of zich met hun team of afdeling opgeven. Op onze websites www.lenigdenken.com en www.creasense.nl  vind je de informatie.

Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• Prijswinnaars van de verjaardagscadeautjes
• Help ons groeien en win het boek Connect!
• Focus creëert je realiteit en creativiteit
• Ben je een genie of heb je een genie?
• Als je geen plan hebt voor je eigen dromen, wordt je ingezet in de dromen van anderen…

Vanaf het moment dat je een idee hebt, dit tot bepaalde hoogte al hebt uitgewerkt en de keuze hebt gemaakt hier werk van te maken, stopt je creatieve proces natuurlijk niet! Je idee werk je steeds verder uit en je gaat aan de gang je idee realiteit te maken. De fase van verbeteren, evalueren en verrijken van je conceptidee is een belangrijk onderdeel in het creatieve proces. 

In dit artikel zetten we een aantal verrijkings- en evaluatietechnieken op een rij. In de trainingen en coaching besteden wij veel aandacht aan deze fase en laten we de deelnemers de kracht van de verschillende technieken ervaren. 

Je conceptidee kan je namelijk vaak nog ’scherper’ maken en beter afstemmen op het doel dat je er mee hebt. Je kan de kans om het succesvol te laten zijn verder vergroten door nog paar slagen te maken. Dit kan je ook nog tijdens de realisatiefase doen. Vaak doe je dat immers ook, want aanpassen gedurende de realisatie komt vaak voor en is vaak noodzakelijk. Je komt er gedurende het proces achter komt dat je concept nog niet helemaal ‘klopt’  en dat je door je voorschreidende inzicht, dat er altijd komt, aanpassingen wil en moet doen. Je kan echter ook al eerder enkele slagen maken om je conceptidee verder te ontwikkelen, te verbeteren en te verrijken, waardoor de kans van slagen al in een eerder stadium groter wordt. 

Hieronder heb ik verschillende technieken beschreven: 

1. Mindmappen bij conceptontwikkeling

Mindmapping is een fantastische methode om ideeën dieper uit te werken en te verrijken. De verschillende elementen van het idee heb je als het ware tegelijkertijd constant voor ogen. Een en ander groeit als het ware organisch en doordat je in kernwoorden schrijft, in beelden, tekeningetjes of symbolen werkt en vanuit het midden werkt. 

Het werkt goed om verschillende elementen van je conceptidee uit te werken in verschillende delen van je mindmap.
Inspiratie op mindmappen 

2. Sterrenhemel en de vallende (vragende) sterren

Door vragen te verzinnen die te maken hebben met de 5 belangrijkste elementen in relatie tot je conceptidee, krijg je zicht op zaken die je nog over het hoofd ziet of waar je nog verder op door kan denken. 

In een eerder artikel ‘Kansdenken’ heb ik dit uitgewerkt als techniek die je inzet bij het formuleren van startvragen van brainstorms. In de fase van verijking en verdere ontwikkeling kan deze techniek ook heel goed werken. 

Bedenk eerst wat de 5 domeinen zijn die belangrijk zijn in relatie tot je concept. Associeer/bedenk daarna de belangrijke elementen bij elk van deze domeinen. Maak van elke associatie één of meerdere vragen. Het geeft niets als je na afloop van deze laatste stap 40-100 vragen hebt. DaVinci  bedacht voor elke vraag 100 vragen (Denken als Leornardo da Vinci – 7 eigenschappen van da Vinci)… dat hoeft hier niet, maar de kracht van vragen maakt je concept beter!  

Je kan de vragen categoriseren en daardoor zicht krijgen op waar je bij het concept nog op verder moet doordenken. Vaak zijn echter ook vragen op zich input om je concept verder te verrijken. Je wordt door dit proces geïnspireerd om ruimer te kijken en verder je concept aan te scherpen. 

Er vallen als het ware ‘vallende sterren’ op je concept, die niet alleen de wens om jouw idee te realiseren werkelijkheid maken, maar ook je idee realistischer maken! 

3. Evalueren met criteria’s

Je kan je conceptidee(en) evalueren door middel van een zogenaamde criteriabox alleen is belangrijk. Hiermee rangschik je ideeën op basis van punten. Let op, het gaat niet alleen om de scores die je geeft, maar het denkproces tijdens deze evaluatie is misschien wel belangrijker. Je wordt immers gestimuleerd om na te denken over de dingen die je moet doen, wat er echt belangrijk is, hoe je dingen ten opzichte van elkaar bekijkt, brengt onderdelen van je ideeën meer tot leven wellicht, etc… Je verruimt je inzicht in de mogelijkheden van je ideeën en daarmee breng je de realisatie dichterbij. 

4. Meer Roeiriemen

Je kent de uitspraak ‘Roeien met de riemen die je hebt (bedacht)’. Maar wat gebeurd er als je ook die riemen weggooit? 

Bij deze techniek haal je een belangrijk onderdeel tijdelijk weg uit je conceptidee en vervangt dat voor iets anders. Daarna beoordeel je of dit nieuwe toegevoegd kan worden aan je conceptidee naast het andere wat je tijdelijk weggehaald had of misschien wel definitief weg laat.

5. Intuïtief evalueren

Bij deze manier kijk je op basis van de uitgangspunten, doel en startvraag naar je conceptideeën. Je geeft intuïtief een oordeel over de waarde van de ideeën. Dit kan je natuurlijk zowel alleen als met meerdere mensen (die bijvoorbeeld mede verantwoordelijk waren voor het creatieve proces om te komen tot de conceptideeën). 

6. …X versus Y versus Z…

As je meerdere conceptideeën naast elkaar hebt en deze wilt beoordelen, kan je de concepten individueel tegenover elkaar zetten en beslissen welke van beide beter is. Als je dit doet voor al je ideeën, dus steeds twee ideeën tegenover elkaar zet, kan je tijdens dit proces inzicht krijgen hoe concepten of delen van concepten zich tegenover elkaar verhouden en kan je tot conclusies komen. 

7. Traditioneel Conkreten

Je kan je conceptidee heel makkelijk concreet maken met de bekende ‘kreten’: Wie? Wat? Waar? Wanneer? Waarom? Hoe? Hoeveel? 

8. GeVoNa

In deze techniek laat je de verschillende stappen snel op elkaar volgen. Eerst kijken wat gevoel zegt, dan de voordelen vanuit je verstand benoemen en als laatste de nadelen. 

Gevoel
Wat voel je bij dit idee? Niet oordelen wat goed is en wat minder. Nee, eerst alleen maar beschrijven wat je gevoel over het idee zegt. Met je buik dus!
Voordelen
Daarna ga je met je hoofd kijken wat de voordelen zijn van het idee en beschrijf je wat er goed is aan het idee.
Nadelen
De laatste stap is de minpunten op een rij zetten. Wat is er niet goed en verkeerd aan het idee? 

Alledrie deze aspecten zijn waardevol. Vaak worden deze drie door elkaar gegooid, waardoor er vaak ‘chaos’ kan ontstaan. De kracht van deze techniek zit ‘m er in dat je gedisciplineerd de verschillende aspecten na elkaar laat plaatsvinden.

9. De PMOZAI

Plussen
Beoordeel je conceptidee en kijk wat de belangrijkste 2 à 3  ’plussen’ zijn. Versterk deze!
Minnen
Beoordeel je conceptidee en kijk wat de 3 à 4 ’minnen’ zijn. en…
Ombuigen
Bedenk manieren om de ‘minnen’ om te buigen, zodat het idee sterker wordt of in ieder geval de minpunten geneutraliseerd worden.
Zorg
Waar heb je zorg bij? Wat zijn de dingen waar je nog niet helemaal je vinger op kunt leggen, maar wat nog niet ‘lekker voelt’? Probeer deze dingen concreet te krijgen en durf ze te benoemen.
Actie/Aanpassing
Om deze zorgpunten ‘te lijf” te gaan, is het raadzaam om de acties te bedenken en/of aanpassingen aan je concept te doen, om deze zorg weg te halen.
Interessant
Kijk nog eens wat echt interessant is in je conceptidee (in relatie tot je doel) en versterk deze… en versterk deze nog meer… 

10. PRIG-gen  (PREF-er)

In deze variant van de vorige techniek is meer aandacht voor het potentieel en de uitwerking van de ideeën. Hoe zit het met de risico’s? Hoe voelt het idee aan? Hoe kijken we aan tegen de inspanningen die er gedaan moeten worden?

Potentie (Potential)
Wat is het potentieel van het conceptidee?
Risico (Risk)
Waar zitten de risico’s?
Inspanning (Effort)
Hoeveel inspanning is er nodig bij het idee?
Gevoel (Feeling)
Welk gevoel geeft het idee?

Als je verschillende conceptideeën naast elkaar wilt zetten en wilt vergelijken, dan kan je voor elk onderdeel een score geven bij elk conceptidee. Bijv. in een schaal van 1 to 10.

 Je gaat dus kijken welke idee je prefereert boven de ander op basis van deze vier parameters. Deze techniek kan je dus gebruiken bij selectie van idee vanuit grotere groep ideeën.

Om deze techniek te gebruiken bij het verrijken van je conceptideeën kan je in een volgende stap kijken met  idee  je verder wilt en of  je elementen kan gebruiken vanuit de verschillende ideeën en het gekozen basisidee daarmee kan versterken.

11. SchoaVven

Bij deze techniek zet je steeds een element van je conceptidee centraal en vraag je je steeds af wat je kan veranderen om het sterker te maken. Gebruik hierbij de volgende mogelijkheden: 

Substitueren/Vervangen
Combineren
Herschikken
Omdraaien
Aanpassen
Vergroten/verkleinen
Elimineren (soms iets weglaten kan je concept sterker vaak maken)
Nieuw nut geven 

Je kan deze techniek op  veel verschillende zaken (lijst op blog van Say Keng Lee ) van je concept-/produktidee toepassen.

Voorbeeldvragen die je kan gebruiken:

-Wat kan ik in de samenstelling, het uiterlijk, de grootte, het materiaal van het concept/produkt etcetera vervangen?
- Wat kan ik met het concept/produkt combineren zodat het veel beter wordt?
- Kan ik het concept/produkt aanpassen aan iets anders of kan ik iets kopiëren uit andere sectoren/branches?
- Wat kan ik bij het concept/produkt enorm vergroten, verkleinen of veranderen, zodat het beter wordt of bepaalde zaken meer aandacht krijgen waarvan ik dat ook wil?
- Kan ik dit concept/product ergens anders voor gebruiken?
- Wat kan ik weglaten? Hoe kan ik door iets weg te laten het concept/produkt beter maken (Keep it Smart & Simple)?
- Kan ik iets omdraaien? ‘Binnenstebuiten’ keren? Of in andere volgorde doen?

Hou het smpl en loslaten van een (deel van je ) idee kan ook verrijkend zijn!

Bij het ontwikkelen van ideeën heb je vaak de neiging ideeën steeds complexer te maken. Hoe ingewikkelder je je een idee moet maken om obstakels, die je ziet en erkent, op te ruimen, hoe beter het wordt om een idee totaal los te laten… Vaak wil je te veel vasthouden aan je basisidee en leg je van allerlei ‘noodverbanden’ aan om dit te behouden. Soms is verrijken echter loslaten…Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• Convergentietechniek: Dr. (strange) Love
• Werkvormen met beweging en improvisatie voor brainstormsessies
• Kansdenken
• Geen pen hebben… waarom opschrijven van je ideeën zo belangrijk is.
• Inspiratie voor “Inspiratie uit de Natuur”