[gastblog door Stan Lenssen]

Als ik een boek lees, heb ik altijd een pen bij de hand. Ik klieder er lustig op los. Vette strepen hier en daar, opmerkingen tussen de regels. Ik maak de kantlijn onveilig, en paginahoekjes worden omgevouwen ezelsoren als er iets speciaals op een bladzijde staat. Nee, mijn tweedehandjes kan ik zelden nog bij De Slegte kwijt.

Er is één boek waar ik ophield met strepen en krassen. Dat is Writing Down the Bones van Natalie Goldberg (NL-uitgave: Schrijven vanuit je hart).
Waarom?

Omdat het zo leerzaam is. Ik had wel alles kunnen onderstrepen, dus ik ben ermee gestopt. Het is op mijn plank het enige boek dat ik zo bij De Slegte zou kunnen slijten. Maar ik weet zeker dat het er nooit zal belanden. Niet zolang ik schrijf.

Regels zitten schrijven in de weg

Er zijn boeken vol geschreven over schrijven. Barstensvol tips, gouden formules, schrijfstructuren en verhandelingen over taal en grammatica.

Wat die boeken doen, is schrijven in regels proberen te vatten. Dat is funest. Schrijven is een creatief proces. Als er één regel is die je toe moet passen, is het deze:

Vergeet alle regels!

Schrijven komt van binnenuit. Dat moet de lezer voelen. Het is het eerste en het allerbelangrijkste waar jij je op moet richten. Knoop dat goed in je oren. Zelfs al schrijf je zakelijk!

Als de lezer met je mee kan voelen, volgt hij ook jouw pad. Dan komt je boodschap over. En dat is wat je wilt, toch?

Natalie Goldberg kruipt in je huid

Natalie Goldberg schrijft niet over regels. Natalie Goldberg schrijft over de schrijver. Over jou en over mij dus. Over ons kloppende hart.

Als je Writing Down the Bones leest, krijg je iets speciaals mee. Natalie Goldberg kruipt bij jou binnen. Die gave heeft ze. Ze laat je ervaren welke mentale staat je nodig hebt om te kunnen schrijven. Ik kan je vertellen: Dat voelt warm. Ze geeft je zin in het schrijven. Ze maakt iets in je los, waardoor je bijna niet anders meer wilt dan schrijven. Schrijven voelt euforisch. Verdomde handig als je vaak schrijven moet.
Daarmee raakt ze in mijn visie het grootste probleem van de schrijver, of het nu een blogger, een essayist, een columnist of een journalist is.

Het grootste probleem van de schrijver

Het grootste probleem is de drempel overkomen. De start maken.

Bij de start houdt het voor de meeste “would be” schrijvers op. Het grote talmen en treuzelen begint meteen en blokkeert de boel. Dat geeft een aversie tegen schrijven. Zo voelt het als een ploeterende rotklus.  Geen mens die zo nog met plezier de pen pakt. Maar wat als je zou weten dat er na de start een grote beloning wacht? Een staat van gelukkig voelen?

Ik weet het, het begint te zweven. Maar toch, zo kan het zijn, schrijven: Je gelukkig voelen. En Natalie Goldberg leert je dat. Dan is het grootste probleem toch getackeld? Dan worden toestenbord, pen en papier onweerstaanbare magneten.

Het leven van de schrijver

Ik zei het al: Natalie Goldberg schrijft over jou en mij als schrijver.

Ze heeft het in Schrijven vanuit je hart over hoe wij in het leven kunnen staan. Over hoe wij ons open kunnen stellen voor wat anderen ervaren, en hoe we de dingen om ons heen kunnen zien en voelen met ons hart. Dat heb je nodig als je schrijft. Een open hart is onontbeerlijk. Om vervolgens vanuit dat hart te gaan schrijven. Daar wordt je gelukkig van.

Writing Down the Bones leert je geen regels. Het leert je hoe je naar de wereld kunt kijken, zodat die wereld een plek van inspiratie wordt. Het geeft je het oog van de schrijver.

Dit is een gastblog van Stan Lenssen. Dit artikel is ook op het blog van Stan te vinden en met zijn toestemming overgenomen in DeInspiratiekamer.
Stan leert mensen hoe zij ’succes kunnen plannen’. Via zijn website kan je onder andere 5 emails aanvragen die je motiveren en op koers zetten. Stan blogt voor vrije werkers.

Blog van Stan: SayEbusiness
Twitter:@StanLenssen
Linkedin: Stan Lenssen

Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• Freewriting
• Plastic Hema dozen, ruimte maken.
• Productief Denken
• Focus creëert je realiteit en creativiteit
• Beleef de schoonheid van de fouten die je maakt.

[Gastblog van Sjra Puts]

In het boek Think Better, beschrijft Tim Hurson de oorsprong van blokkades voor creatief denken aan de hand van een aantal analogieën uit de natuur.

We zijn van nature, in onze reacties, in basis vergelijkbaar met een aantal gewoontes die dieren kenmerken. Zo gaat de aap vaak van de ene opwinding naar de andere. Hij heeft nauwelijks het ene ontdekt of hij verliest zijn spanningsboog weer om naar het andere te vliegen. Mensen die echte ideators zijn (ideeënbedenkers) kenmerkt dat gedrag ook vaak. Boeddhistische meditators noemen dat de ‘monkey mind’. Het komt overeen met als u een boek leest en op de volgende pagina weer terug gaat naar de vorige omdat u niet meer weet wat u gelezen hebt. Je brein heeft de neiging om je te verwijderen van de plaats waar je op dat moment bezig bent.

Het zogenaamde ‘Gatorbrain’ is ook een interessante observatie en vergelijking, die wellicht ook voor u herkenbaar is.
Ons brein is op te delen in drie onderdelen waarvan de cerebrale cortex de grootste is. Met dit mens-eigen gedeelte doen we erg veel. We denken ermee.
Het limbsiche syteem reageert en creëert een emotie op sensorische input (angst, woede, aantrekkelijkheid) en tenslotte de hersenstam, die Hurson dan de ‘Gatorbrain’ noemt.
Van nature reageert een reptiel instinctief op vijf verschillende manieren op het moment dat hij geconfronteerd wordt met een onverwachte situatie (vergelijk dit met het horen van een nieuw idee!). Hij vecht, vlucht, bevriest, vreet of, indien het de andere sexe betreft paart hij. Onze eerste impulsieve reactie als mens bij de confrontatie met iets onverwachts is vaak gelijk. Denkt u zich de volgende situatie eens in: u heeft haast en staat om vijf voor zes aan de snelkassa van de supermarkt waar je maximaal maar tien producten in je mandje behoort te hebben. Voor u staat iemand die, op zijn dooie gemak, tenminste 25 producten op de kassa van de caissière begint uit te stallen. Bedenk eens wat uw absoluut primaire reactie zou zijn in dat geval. In de meeste gevallen zult u wellicht zeggen dat u er niets aan zou doen. U beschrijft echter dan het moment dat onze “gatorbrain” ruimte heeft gemaakt voor een reactie gevormd in het limbische gedeelte. Uiteindelijk zorgt ons verstand ervoor dat we (in de meeste gevallen…) adequaat, dan wel niet reageren .

Een olifant wordt als hij jong is vastgebonden aan een stevige paal met een ketting aan zijn poot. Als de olifant ouder is zal hij nog slechts worden vastgemaakt met een dun henneptouw aan een simpele stok in de grond. De olifant herinnert zich echter dat hij vroeger, toen hij nog aan de ketting zat pijn had als hij probeerde te bewegen. Dat patroon belet de olifant om ook nu een beweging te maken.

Belemmeringen door onze hersenen 

Bij het bedenken van ideeën worden we in meer of mindere mate belet door die blokkades zoals hierboven omschreven. We worden afgeleid om te focussen op het bestaande probleem en zweven al weer door naar de volgende realiteit of we reageren primair op een nieuw idee door het meteen af te schieten. Niet in de laatste plaats houden we vast aan patronen zoals we die in onze eigen geschiedenis hebben geleerd. De beproefde methodes zijn in onze ogen vaak onomkeerbaar. In trainingen en creatieve denksessies laten we u steeds weer zien dat de verrassing zit in het loslaten van alle apen, olifanten en reptielen in uw brein. Onze creatieve intelligentie is het grootste goed dat we bezitten om nieuwigheid te zoeken en te vinden! Een aardige quote in dit verband: “Als je loslaat heb je twee handen vrij”.

Dit is een gastblog van Sjra Puts. Sjra is gespecialiseerd in CPS en hebben wij leren kennen als een enthousiaste bepleiter van creativiteit in alle aspecten van het leven. Sjra bezit een grote schat aan praktische kennis in relatie tot Creatief Denken.

Site van Sjra Puts: Sjra Puts Creative Brainworks
Twitter Sjra: @sjra
Linkedin: Sjra Puts

Noot van DeInspiratiekamer:

• Tim Hurson geeft 7 en 8 april een 1,5-daags seminar. Voor meer informatie, ga naar de site van het COCD.
• Het boek  Think Better van Tim Hurson is een mustread voor iedereen die meer wil weten van het Productive Thinking model en is zeer bruikbaar bij probleemoplossing en brainstorms.
• Interview met Tim Hurson in relatie tot het boek ’Think Better’
• Filmpje van Tim Hurson ‘Creative Problem Solving and Productive Thinking’:

Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• Ben je een genie of heb je een genie?
• Productief Denken
• Een schatkist vol ideeën en werkvormen
• Visueel Denken – The Back of the Napkin
• ‘Lenig Denken’, rekken, strekken en soepel maken

Een nieuw boek: ‘Lenig Denken’…
Oude wijn in een nieuwe zak of een waadevolle toevoeging in het rijtje nederlandse praktische boeken in relatie tot creatief denken? Na het boek ‘Creativiteit, Hoe?Zo!’ van Igor Byttebier is er lange tijd niets. Dat boek is dan ook zo volledig en krachtig, dat grote delen van de inhoud van dit boek zijn meegnomen in de boeken die daarna zijn verschenen. Vaak met een eigen jasje, gericht op een specifieke doelgroep, maar met een deel van de inhoud van Byttebier daarin verwerkt. 

Eigenlijk vind ik de vraag of dit boek oude wijn is in een nieuwe zak helemaal geen relevante vraag? Elk boek dat mensen inspireert om creatiever te worden of creatief denken toe te passen in het werk of privéleven, heeft een waarde. En dat doet dit boek van mijn gewaardeerde collega’s in het creatief denken trainersgilde Sigrid van Iersel, Marenthe de Bruin en Rineke Rust.

In het boek worden op een eenvoudige en zeer leesbare manier vele mechanismen gepresenteerd, waarmee je  los kan komen van je normale denkpatronen. In korte toegankelijk hoofdstukken kan je inspiratie opdoen om zaken anders aan te pakken, brainstorms een boost te geven, je eigen creativiteit op te rekken en je hersenen leniger te maken. 
Dit boek is in het rijtje van boeken gekomen die ik altijd aanraad na afloop van de brainstorms die ik faciliteer en de trainingen die ik geef. Ik zou zeggen: Laat je inspireren door dit boek!

De schrijvers zelf aan het woord:

Voor dit artikel over dit boek, laat ik Marenthe aan het woord en gaat zij in op de vragen die ik haar stelde:

 Wat was de aanleiding voor het schrijven van jullie boek ’Lenig Denken’?

In onze workshops en trainingen ervaren we veel enthousiasme voor het onderwerp creativiteit. Als je lenig kunt denken word je creatiever. Daardoor wordt je leven leuker en inspirerender, zowel zakelijk als privé. We merken dat mensen zelf verder willen met het onderwerp, bijvoorbeeld door erover te lezen, en het met anderen willen delen.

We misten op de markt een boek over creatief denken dat op een praktische en toegankelijke manier de basisprincipes en het creatieve proces behandelt. We wilden bovendien een breinvriendelijk boek: full color en ruim voorzien van illustraties. We besloten dat boek daarom zelf te schrijven. Die wens is uitgekomen!  

Wat ons betreft is dit ook het ultieme moment voor zo’n boek, omdat het helemaal past in de populariteit van het Nieuwe Werken. Organisaties vragen hun medewerkers op een flexibele manier om te gaan met veranderingen. Daar heb je creatief denken hard bij nodig.

 Hoe zijn jullie gekomen tot de inhoud van het boek?

Door met z’n drieën te brainstormen over het concept. Net als in het creatieve proces kwamen er telkens nieuwe ideeën. We waaierden uit en maakten van daaruit nieuwe keuzes. Uiteindelijk zijn we terecht gekomen bij het idee om vanuit de gymnastiekwereld de titel Lenig denken uit te leggen en te onderbouwen. Dat thema hebben we in het hele boek vastgehouden en verder uitgewerkt. De inspiratiebronnen voor de inhoud van het boek komen uit onze eigen praktijkervaringen van de afgelopen jaren, de boeken die hierover gan en de vakkennis die we ons eigen hebben gemaakt. We hebben de afgelopen jaren verschillende cursussen en opleidingen van creativiteitsgoeroes in Nederland bezocht.

 Jullie hebben dit boek met drieën geschreven. Hoe doe je dat? Hoe hebben jullie dit aangepakt?

Allereerst was het heel prettig om in deze samenstelling te werken, omdat we alle drie onze eigen inbreng hadden. Marenthe en Rineke zijn ervaren trainers en kennen veel praktische oefeningen. Sigrid keek met haar journalistieke achtergrond ook door een andere bril naar het vakgebied. Naast haar schrijfkwaliteiten heeft dit het uiteindelijke resultaat rijker gemaakt.

Op basis van de opzet die we met z’n drieën maakten, ontstond er gaandeweg vanzelf een taakverdeling. Rineke en Sigrid schreven de hoofdstukken en vulden elkaar aan. Ik hield het grote geheel in de gaten, zocht passende voorbeelden en zorgde voor verhelderingen. Zo werd het een sterk geheel.

 Waarom zouden mensen jullie boek moeten lezen volgens jullie?

Zie het als een cadeautje aan jezelf of je omgeving. Je hoeft geen enorme boekenwurm te zijn om het van A tot Z te lezen, want je kunt het boek ook op een willekeurige plek openslaan en een idee opdoen. Je kunt er je kennis mee verrijken, maar ook op het vlak van persoonlijke ontwikkeling zeker je voordeel mee doen. We nemen je mee langs alle basisvaardigheden rondom het creatief denken: je fantasie gebruiken, wisselen van perspectief, meer dan een oplossing zoeken en je oordeel uitstellen. Je kunt het direct toepassen, zowel in je werk als privé.

 Wat is de strekking van de eerste reacties op jullie boek?

Het is een praktisch, toegankelijk boek, verfrissend, het leest als een speer, je wordt er vrolijk van, het zet je aan tot denken en nodigt uit tot actie. Of, zoals Gijs van Wulfen van NieuweProductenBedenken.nl het benoemt:

‘Ik zal er niet moeilijk over doen: het is een geweldig inspirerend boek. Het brengt je niet alleen met jouw hoofd in de wolken, maar houdt je tegelijkertijd met beide voeten op de grond. En dat is precies waar het volgens mij om gaat bij creatief denken…..Natuurlijk zijn er al heel wat boeken over creativiteit geschreven. Toch is dit boek een verrijking van de boekenkast over creatief denken. Want het is de schrijfsters gelukt om moeilijke dingen makkelijk te maken… Het is dus geschreven in ‘normale mensen zinnen’ waardoor het leest als een lopend vuurtje! Bovendien spat het enthousiasme van de bladzijdes af, niet in de laatste plaats door de leuke illustraties van Jenneke ter Horst. Het boek is een verademing voor een beelddenker zoals ik.’

 Hebben jullie nieuwe boekprojecten in het verschiet? Of welke andere projecten/ideeën liggen er op de plank?

Op dit moment zijn we druk met de training Lenig denken. Mensen kunnen daar op individuele basis naar toe komen of zich met hun team of afdeling opgeven. Op onze websites www.lenigdenken.com en www.creasense.nl  vind je de informatie.

Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• Prijswinnaars van de verjaardagscadeautjes
• Help ons groeien en win het boek Connect!
• Focus creëert je realiteit en creativiteit
• Ben je een genie of heb je een genie?
• Als je geen plan hebt voor je eigen dromen, wordt je ingezet in de dromen van anderen…

Anatoom, architect, botanicus, filosoof, geograaf en geoloog, humorist, ingenieur, kok, kostuum- en decorontwerper, militair ingenieur, musicus, natuurkundige, ruiter, schilder, stadsplanner, uitvinder, verteller en wiskundige…
…Mag ik je voorstellen: Leonardo da Vinci

Het boek ‘Denken als Leornardo da Vinci‘ inspireert om onze eigen mogelijkheden ten volle te realiseren. De fundamentele elementen van Da Vinci’s benadering van het leren en het werken aan ‘intelligentie’ kunnen we navolgen en toepassen. Dit mooie boek van Michael J. Gelb verschaft ons hiertoe een ingang en het voorbeeld van da Vinci wijst de weg hoe we meer kunnen zijn wat we werkelijk zijn.

Gelb eindigt zijn inleiding met:

“Wij leven in een wereld vol herrie, stank en verkeer. Maar ook jij bent uit de zon geboren, en op weg naar de zon. Dit is een gids voor die reis, geïnspireerd door een van de grote zielen uit de geschiedenis. Een uitnodiging om de levende lucht in te ademen, de vuurkern in je hart te voelen, en de volle bloei van je eigen geest.”

Je brein is veel beter dan je denkt

Bijna iedereen heeft een onbeperkt potentieel tot leren en creatief zijn. Vermoedelijk onderschat je je vermogens. De combinatie van de theorie van de meervoudige intelligenties van Gardner e.a. met het besef dat intelligentie levenslang ontwikkeld kan worden, is een krachtige inspiratiebron voor iedereen die zijn of haar potentieel ten volle wil benutten.

Leuk om hier te vertellen dat JanPeterBogers van JustInspire en ik onder andere hierover workshops faciliteren. Zo hebben we bijvoorbeeld op de 2e nationale kansdenkdag met de kleine 100 aanwezigen een ‘ervaringsrondgang’ gedaan langs de verschillende meervoudige intelligenties, die wij voor deze specifieke workshop omgedoopt hebben tot de inspiratiebronnen. Meer informatie hierover.

De 7 DaVinciaanse Principes

In het boek worden de 7 Davinciaanse principes met ons gedeeld. Dit is, naast een biografische schets van Leonardo daVinci en een verhandeling over de overeenkomsten van de Renaissance met onze tijd, de kern van het boek.

Het doel dat Gelb met het delen van deze principes heeft, zo zegt hij, is: “Het is van belang dat je ze, zoals zoveel dingen die met gezond verstand samenhangen, onthoudt, ontwikkelt en toepast.” Hieronder de 7 Davinciaanse principes…

Curiosità

Een onverzadigbaar nieuwsgierige benadering van het leven en een niet aflatend streven naar permanent leren.

Het streven naar permanent leren komt op de eerste plaats, omdat het verlangen te weten, te leren en te groeien de stuwende kracht is achter kennis, wijsheid en ontdekken.

Wij zijn allemaal ons leven begonnen met een onverzadigbare nieuwsgierigheid, maar de meeste van ons hebben op school geleerd dat antwoorden belangrijker zijn dan vragen stellen. De scholen bevorderen in de meeste gevallen niet onze nieuwsgierigheid. Nee, het tegenovergestelde daarvan zelfs. We hebben niet geleerd plezier te beleven aan onduidelijkheden en de vaardigheid van vragen stellen. Het goede antwoord vinden wordt beloond en dat is dan het antwoord dat de meester of juffrouw al weet. Ook later in onze opleiding blijft dit patroon leidend. We zullen dus bewust moeten oefenen in nieuwsgierigheid, een open geest en vooral vragen stellen vanuit verschillende gezichtspunten.

We moeten leren de goede of misschien wel naïeve vragen te stellen, in plaats van het goede antwoord te vinden. Leren een probleem op andere manieren te bekijken door onze oorspronkelijke vraag te vervangen voor andere.

Daarnaast is het constant op zoek zijn naar nieuwe ‘leerstof’ een duidelijke Da Vinciaanse eigenschap. Dit kunnen ook hobby’s en interesses zijn. Gelb komt in het boek met een, door onderzoek onderbouwde stelling, dat als je je ‘ideale-hobby’of ‘droom-hobby’ uitoefend, je een meer voldoeninggevend leven leid. In de praktijk doen vele hun ‘droom-hobby’ echter niet, door de vele bekende redenen als bijvoorbeeld “geen tijd, te druk”, “te oud” of “ik zal daar nooit goed in worden”!

Dit lijkt mij, als dit laatste bij jou het geval is, een mooie start om dit principe verder te omarmen. Bepaal hoe jij je ‘ideale-hobby(’s)’ gaat realiseren. Stel jezelf vragen die met de realisatie daarvan te maken hebben en actie. De meest uitdagende vraag is daarbij wellicht: “Hoe kan ik zorgen dat ik betaald wordt voor het tijd besteden aan mijn ideale hobby?”

Als laatste wil ik hier een tip uit het boek opnemen in het kader van hoe je kinderen kan stimuleren vragen te stellen: “Vraag aan kinderen wanneer ze thuiskomen van school: ‘Wat heb je vandaag op school gevraagd?”

Dimostrazione

Een voornemen om kennis te toetsen aan ervaring, volharding, en een bereidheid om van fouten te leren.

Da Vinci noemde zichzelf zijn hele even lang ‘discepolo della esperienza’, leerling van de ervaring. Hij vond dat alle wetenschappen die niet geboren zijn uit ervaring, de moeder van alle zekerheid, ijdel en vol fouten zitten. En dan de eigen ervaring, die door door een van de vijf zintuigen is gegaan.

Hoewel hij veelal wordt gezien als het grootste genie aller tijden, maakte Leonardo da Vinci vele fouten en missers. Naast de vliegmachine die nooit opsteeg, erfehechtingstechnieken die mislukte of planologische misvattingen, staat in het boek nog een leuk voorbeeld over een keukenautomatisering bij een buffet van een vooraanstaand italiaan. Hij volhardde echter altijd en had een onbegrensde veerkracht. Hindernissen waren juist een teken om door te gaan. Ervaring was het principe dat zijn richting bepaalde.

De heersende meningen, ideeën en overtuigingen werden in de Renaissance getransformeerd. Doordat Leonardo da Vinci zijn eigen wereldbeeld aan de kaak stelde, kon hij ook het werelbeeld aan de kaak stellen. Met onafhankelijk denken, zoveel mogelijk ervaringen opdoen (ideeën of overtuigingen hebben dan immers minder kans om vast te roesten), open en oorspronkelijk blijven, liep Da Vinci voorop in de revolutie van toen.

Leef jij in de geest van de renaissance? Of bedrieg jij jezelf met je meningen? Zijn die wel echt van jou? Leg jij je ervaring onder de loep? Kijk jij kritisch naar je overtuigen en hun bronnen?
Stel jezelf vragen als:
- Hoe ben ik aan dit idee gekomen?
- Hoe sterk geloof ik er in?
- Waarom blijf ik erbij?
- Wat zou maken dat ik hier anders over ging denken?
Denk ook aan de rol die de bronnen hebben gespeeld bij je overtuigingen: Media, zoals internet, TV, kranten of tijdschriften. Of: Mensen, zoals familie, leraren, religieuze leiders of vrienden en je relatie. Of: Je eigen ervaring

Wat betreft de opvoeding van een kind in een persoon die voor zichzelf denkt, van fouten leert en volhoudt bij tegenslag, is het essentieel dat je het zelfvertrouwen van je kind voedt.

Sensazione

De voortdurende verfijning van de zintuigen, met name het zien, als middel om de ervaring te verlevendigen.

‘Saper vedere’ (kunnen zien) was een van Da Vinci’s uitgangspunten. Hij had een zeer sterk ontwikkeld gezichtsvermogen. Voor Da Vinci waren de zintuigen de opening naar de ervaring en kon alleen daarmee geheimen onthuld worden. De schilderskunst was voor hem de hoogste kunst, want hij was van mening dat het oog “het voornaamste middel is waardoor het voor het verstand mogelijk is volledig en overvloedig te genieten van de oneindige werken der natuur.”

Da Vinci kwam tot de conclusie dat de meeste mensen ‘kijken zonder te zien’, ‘luisteren zonder te horen’, ‘aan te raken zonder te voelen’, ‘eten zonder te proeven’ en ‘in te ademen zonder geur waar te nemen’. Om de geest en onze ervaringen te scherpen is het echter noodzakelijk om onze zintuigen te verfijnen.

In het boek staan meerdere praktische oefeningen in relatie tot je zintuigen.Een greep: De kunst van het visualiseren , tekenen, instellen op dichtbij en veraf, schilders bestuderen, gelaagd luisteren, zwijgen, bestuderen ‘grote’ muziek, geurenwaaier, wijnproeven, de natuur aanraken, ruimteinrichting, etc…

Voor de ouders staan er weer enkele tips, o.a.: ‘Gezichtsscherpte, plezier in kleuren, waardering voor klanken en een natuurlijk synesthetisch bewustzijn kunne gevoed worden door middel van tekenen, schilderen, muzieklessen en het dagelijks omringen van mooie dingen.’

Sfumato

Een bereidheid om dubbelzinnigheid, paradoxen en onzekerheid te verwelkomen.

Een open instelling tegenover onzekerheid is hét geheim voor het vrijmaken van je creatieve potentieel. De eigenschap om onzekerheden te tolereren, is in de huidige tijd met de snelle veranderingen en waarin de onzekerheden toenemen, van uitermate groot belang. Zekerheden zijn moeilijk te handhaven, hoewel velen dat nog steeds krampachtig proberen. Tegenstellingen, paradoxen, we zullen er mee leren moeten om gaan. Al was het alleen al om (geestelijk) gezond te blijven.

Wat zou jij aan je gedrag kunnen veranderen om je eigen tolerantie voor onzekerheden op te rekken? Ook hier staan weer mooie praktische oefeningen in het boek. Een paar mooie uitgelicht:
- Tel het aantal keren per dag dat je ‘absolute’ woordjes gebruikt, zoals ‘totaal’, ‘altijd’, ‘beslist’, ‘moet’, ‘nooit’ en ‘absoluut’. Let ook op hoe je een gesprek beëindigt. Eindig je meestal met een uitspraak of vraag?
- Probeer je bewust te worden van je angsten. Als je dat weet kan je deze leren accepteren en je bevrijden van beperkende gedachten en handelingen.
- Bouw incubatieperioden in en vertrouw erop dat dit je intuïtie en creativiteit helpt aan te boren.
- Ook afzondering en ontspanning zijn belangrijk. Zoek plekken op waar je ook alleen kan zijn. De beste ideeën krijg je als je alleen bent. Ook elk uur een ‘hersenpauzes’ van 10 minuten is stimulerend. Zet klassiek muziekje op, maak wat mindmaps of tekeningetjes of stretch wat.
- Schenk aandacht aan je vermoedens en intuïties die je dagelijks krijgt.
- Bouw een tolerantie op voor verwarring en omarm een creatieve spanning. De contemplatie-oefening in het boek vind ik één van de mooiste van het boek.

En voor de ouders: Moedig kinderen aan plezier te hebben in het onbekende en stimuleer eigen verbeeldingskracht.

Arte/Scienza

De ontwikkeling van het evenwicht tussen wetenschap en kunst, logica en verbeelding. Denken met beide hersenhelften.

Onze scholen zijn in het algemeen geneigd de niet-verbale vorm van intelligentie te verwaarlozen. In het boek wordt gesteld dat we lijden aan een pandemie van ‘het denken met het halve brein’. In een eerder artikel over het boek van Daniel H. Pink ging het hier al eerder over. Personen waar de linkerhersenhelft overheerst hebben vaak goede schoolresultaten, terwijl mensen waar de andere hersenhelft domineert zich vak schuldig voelen over hun manier van denken en vaak zelfs etiketten van ‘moeilijk lerend’opgeplakt krijgt.

Leornardo da Vinci heeft door zijn eigen voorbeeld aangetoond dat het zoeken naar schoonheid en het zoeken naar waarheid verenigbaar zijn. Daarnaast geeft hij in vele uitspraken ons als het ware de opdracht om bij jezelf de fantasie van een kunstenaar te stimuleren. Vindingrijkheid versnellen door contexten samen te brengen en van daaruit nieuwe dingen te laten onstaan. De basis van alle creatieve denktechnieken die er zijn (en die wij bij DeInspiratiekamer gebruiken bij het faciliteren van ideeënsessies).

Mindmapping is een bekende praktisch in te zetten techniek om arte en scienza samen te brengen in je dagelijks werken, denken en probleem-oplossen. Tony Buzan heeft in de mindmap-methode evenwicht gebracht tussen het genereren van ideeën en het organiseren daarvan, terwijl alle aspecten van mentale expressie de ruimte krijgen.

Leer de regels van mindmapping en pas ze toe op elk moment dat je in de mogelijkheid bent, dat je wat wilt opschrijven, wilt onthouden, en als je in minder tijd meer ideeën wilt genereren. Geef ruimte aan je eigen oorsponkelijkheid.

Corporalitá

Het aankweken van gratie, handigheid, conditie en houding.

Da Vinci had de mening dat iedereen zelf de verantwoordelijkheid heeft voor zijn gezondheid en welzijn. Hij zag dat mentaliteit en emoties hun uitwerking hebben op de fysiologie en raadde mensen aan te leren hoe gezond te blijven en dat toe te passen. Zelf was hij vegetarisch, omdat hij eenvoudig voedsel zag als een van de vele manieren om gezond en in balans te blijven.

Wat doe jij om fit te blijven en de coördinatie tussen lichaam en geest te ontwikkelen? Je kunt de kwaliteit van je leven verbeteren door dit principe serieus te nemen. Velen kennen van jullie wellicht de ‘7 habits of highly effective people’ van Stephan Covey. De 7e habit, ’sharpen the saw’, is de laatste en houdt o.a. in dat je naast al je andere gewoonten ook zorg moet hebben voor je fysieke gestel. Om de andere habits te kunnen is dit essentieel.

Connesione

De erkenning en waardering van het onderlinge verband tussen alle dingen en verschijnselen. Systeemdenken.

Wanneer je een steen in een stille vijver gooit, gloft het water rondom weg in een reeks steeds wijder wordende cirkels. Een mooie uitspraak een systeemdenker pur sang Leonardo da Vinci hierover: “De aarde wordt uit haar positie gebracht door het gewicht van een vogeltje dat erop rust.” In dit laatste davinciaanse principe kijken we hoe alle eerdere principes in elkaar passen.

In één van de laatste oefeningen in het boek ‘Maak een mindmap als blauwdruk voor je leven’, kan je je leven, je doelen, waarden, prioriteiten en bestemming, bekijken vanuit het perspectief van ‘Connessione’. Je zal de samenhang beter begrijpen en daardoor zul je beter in staat zijn de ‘ontregelingen’, conflicten en ‘blinde vlekken’, die het bereiken van je doelen en dromen in de weg staan te overwinnen. De stappen in deze oefening zijn als volgt:
- Maak een schets van het totaalbeeld van je dromen
- Preciseer je doelen
- Krijg je diepste waarden duidelijk
- Denk na over je bestemming
- Stel de huidige realiteit vast
- Zoek naar verbanden
- Ontwerp een strategie voor verandering

Laat je inspireren door deze uitzonderlijke man die op zijn sterfbed zei: “Dimmise mai fu fatto alcuna cosa?” “Zeg mij of er ooit iets gedaan is?” Hijzelf verontschuldigde zich over wat hij had nagelaten te doen, maar het is onvoorstelbaar wat hij heeft nagelaten…

Of nu wel of niet in een ‘moderne renaissance’ zitten, jij en ik kunnen ervoor kiezen als renaissance-denkers te leven.

Michael Gelb over de 7 principles van Leonardo da Vinci:

BBC filmdocu over Leonardo da Vinci. Hier eerste stukje. Op Youtube is de rest te bekijken.

Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• Wij accepteren bullshit… Zij niet.
• ‘Lenig Denken’, rekken, strekken en soepel maken
• Ben jij een Free Ranger?
• 5 woordspelletjes waar je creatiever van wordt
• Beelddenken en begripsdenken

Van de vijf zintuigen die de mens heeft is het visuele zintuig, het zien, het verst ontwikkeld en het belangrijkst voor de wijze waarop we de wereld waarnemen. Het is daarom opvallend dat we als mensen juist dat zintuig zo weinig inzetten in situaties waarin we problemen willen oplossen.

De klassieke aanpak van problemen oplossen is veelal gericht op ons auditieve zintuig, het horen. Veel van ons probleemoplossend werk doen we via gesprekken of vergaderingen. Waarvan we vervolgens verslag van maken via tekst, wat op zijn beurt een gecondenseerde vorm van audio is.

Tony Buzan heeft met het ontwikkelen van de techniek van mindmappen al een grote stap gemaakt naar een meer visuele wijze van werken. In de praktijk zie je echter dat een mindmap, zeker als ze electronisch gemaakt worden, een samenstelling van woorden is. Het sterke visuele element dat Buzan nastreefde wordt vaak achterwege gelaten. Jammer, want het is juist het visuele element dat andere delen van ons brein stimuleert om mee te werken.

Dan Roam heeft echter een boek geschreven dat geheel gericht is op het optimaal inzetten van ons sterkste zintuig in het oplossen van problemen en voor het verkopen van ideeën. The Back of the Napkin gaat over visueel denken in zijn pure vorm. Zowel voor het uiteenrafelen van een probleem, als voor het werken naar een oplossing als voor het bepalen van de beste vorm om die oplossing vervolgens aan de man te brengen.

The Back of the Napkin is meer een handboek dan een leesboek. Dan Roam heeft een boek gemaakt dat de lezer op een heldere en eenvoudige manier door de stof leidt, zowel via heldere voorbeelden van de toepassing van zijn ideeën, als via tekst. Maar zelfs zonder tekst zou je de grote lijnen van dit boek goed begrijpen.

Het proces van visueel denken

Het proces van visueel denken is onder te verdelen in vier stappen:

• Kijken (Look)
• Zien (See)
• Verbeelden (Imagine)
• Laten zien (Show)

Deze vier stappen worden in deze volgorde ook doorlopen. We kijken om ons heen om de wereld waar te nemen, er komt dan visuele informatie binnen. Als we gaan zien, dan gaan we logica toevoegen aan die visuele informatie. We herkennen objecten, mensen en verbanden. Vervolgens verbeelden we ons wat er mist in het plaatje, wat zou er nog kunnen zijn? Tenslotte laten we aan anderen zien wat we gevonden hebben. En dat triggert op zijn beurt weer de eerste stap van het proces bij de toeschouwers.

Opvallend is dat veel mensen bij visueel denken juist eerst aan de laatste stap denken: “Wat is de beste manier om het te laten zien?”. Terwijl dat dus juist de laatste stap in het proces is, die ook nog eens op een logische manier volgt uit het doorlopen van het proces.

De zes manieren van zien

Problemen zijn vaak in zes categoriën onder te verdelen, namelijk:

• Wie / Wat (Who / What)
• Hoeveel (How Much)
• Waar (Where)
• Wanneer (When)
• Hoe (How)
• Waarom (Why)

Dan Roam noemt dit de 6W’s (tja, waarom zou het woord met een W moeten beginnen…). Elk van deze problemen heeft zijn eigen aanpak bij het visueel denken, zowel in het analyseren als in het laten zien. In onderstaand schema is te zien wat de beste manier is om informatie te laten zien voor elk van deze 6 W’s.

In het boek zijn nog veel meer praktische tips en uitgebreide voorbeelden te vinden over het visueel denken. Voor de liefhebbers (zoals ik) zit er zelfs een stuk wetenschappelijke achtergrond bij over het hoe en waarom deze aanpak werkt. Dan Roam heeft deze techniek niet op basis van die theorie ontwikkeld, maar via vallen en opstaan. Pas in een later stadium, toen hij al overtuigd was van de werking en het nut, is hij in aanraking gekomen met deze achterliggende bevindingen van hoe het brein met visuele informatie omgaat.

Al met al is dit boek een aanrader voor iedereen en een must voor mensen die regelmatig presenteren. Ik ben er zo door aangestoken dat ik het inmiddels dagelijks probeer te gebruiken. Ik ben in elk geval dagelijks aan het tekenen geslagen om wat vaardigheid erin te krijgen (de tekeningen bij dit artikel komen van eigen hand, naar voorbeeld van Dan Roam).

Dit boek verdient een mooie plek in onze boekenlijst in de sectie Presenteren met Impact. Daarnaast ben ik ook de ideeën uit dit boek aan het verwerken in een workshop, die ik komende maand al voor de eerste keer ga geven. Zo leuk!Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• En toen was er een begin…
• Steek je geestelijke energie in het nieuwe en onbekende
• Ben je een genie of heb je een genie?
• Productief Denken
• ‘Lenig Denken’, rekken, strekken en soepel maken

Natuur werkt! is een boek over ontwikkeling van personen en organisaties. Zoals de titel al zegt zijn de wortels van dit boek terug te vinden in de natuur. Dat aspect zie je terugkomen door het hele boek. Zowel in de diverse hoofdstukken waarin inspiratie uit de natuur gebruikt wordt om processen in persoonlijke ontwikkeling en organisatieontwikkeling te duiden, als in de werkvormen aan het eind van het boek. Het geheel is omlijst met kwalitatief hoogwaardige foto´s die over het algemeen de onderwerpen erg goed ondersteunen.

Dit boek is anders opgezet dan veel boeken. De meeste boeken bevatten vooral tekst van de auteurs waarin ze hun ideeën uiteenzetten. In dit boek vind je dat ook wel, maar je zal zien dat er erg veel uitspraken van andere mensen in staan. Niet anderen in de zin van andere bekende auteurs of overleden filosofen, maar van mensen die met of in de natuur bezig zijn. Opvallend is verder dat bij veel uitspraken direct bronvermeldingen staan, iets dat nogal eens ontbreekt in boeken over persoonlijke ontwikkeling. De opzet is even wennen, maar als je daar doorheen bent is dit een prettig boek dat je aanzet tot denken.

Het boek is ingedeeld in twee delen. Het eerste deel is verreweg het grootste deel en gaat over de verbinding van thema’s in de natuur met onderwerpen die relevant zijn voor persoonlijke ontwikkeling en organisatieontwikkeling. Dit deel is doorspekt met korte oefeningen die je aanzetten om te denken of te doen. Twee voorbeelden van dergelijke oefeningen zijn:

Doen: Loop eens een dagje rond in je organisatie als een boswachter in zijn bos. Wat zie je groeien? Waar zit dood hout? Waar is het dicht begroeid en waar is gebrek aan licht en ruimte? Waar zie je nieuwe planten of dieren? Welke plek spreekt je aan?

Denken: Welke vormen van verval en eindigheid zie je in je werk? Zit daar schoonheid in en zo ja, welke? Hoe zou je het afscheid kunnen markeren?

Deel 2 bevat 50 werkvormen voor in de natuur. Mooie werkvormen met aansprekende namen zoals Biomimicry, Diermagie, Brainwalking, Iets dat niets is en Teammandala. Een schat aan werkvormen die geïnspireerd zijn door de natuur.

De thema’s uit de natuur komt ook mooi terug in de hoofdstukindeling:

• Rots en water – over kracht, energie, beweging en ritme
• Groei en bloei -Over ontwikkelin en de seizoenen
• Golven in de zee – Over samenhang, verbinding en samenwerking
• De weg van de tijger – Over natuurlijk leiderschap en je eigen weg gaan
• Winterse stilte – Over rust, stilte en ontspanning
• Natuurfilm in de achtertuin – Over schoonheid, verwondering en vergankelijkheid
• Een nest van kleerhangers – over creativiteit en inspiratie
• Werkvormen – Over coaching en training in en met de natuur

Ik had Natuur werkt! geleend bij de bibliotheek (en veel te lang gehouden…boete!), maar intussen is het onderweg om een mooi plekje op mijn boekenplank in te nemen. Hoewel…het zal wel vaak op tafel liggen om weer eens in te kijken. Echt een aanrader!Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• Inspiratie uit de natuur!
• Een schatkist vol ideeën en werkvormen
• ‘Lenig Denken’, rekken, strekken en soepel maken
• Het Element – Als passie en talent samenkomen
• Help ons groeien en win het boek Connect!

 Een compleet nieuw brein..

“Dit is een van die zeldzame boeken die een omslagpunt markeren, een boek dat je wilt lezen vóórdat iemand anders het leest.”

De reactie die Seth Godin hiermee geeft, is dat het boek ‘Een compleet nieuw brein’ van Daniel H. Pink er één is die je zeker moet lezen.Het past in deze tijd van verandering.
Verandering …
.. van het informatietijdperk naar het conceptuele tijdperk,
.. van functionaliteit naar ontwerp,
.. van specialisatie naar integratie en symphonie
.. van logica naar empathie.
.. van zakelijkheid naar speelsheid
.. van materialisme naar zingeving

Pink geeft zeer gedegen onderbouwd aan dat organisaties en onze economie mensen nodig hebben die hun creativiteit kunnen en durven gebruiken. De tijd verschuift in een groot deel van de ontwikkelde wereld van een economie en samenleving die gestoeld is op de logische, lineaire, computerachtige kwaliteiten van het Informatietijdperk naar een economie en samenleving die gestoeld is op inventieve, empathische en holistische kwaliteiten van het opkomende Conceptuele Tijdperk.

Dit boek schetst de opmars van het rechterbreineen en geeft je een volledig overzicht van deze ontwikkelingen met daarbij veel voorbeelden. Pink benoemt de 6 essentiële talenten of 6 ‘zintuigen’, die je steeds meer nodig zult hebben voor persoonlijke voldoening en professioneel succes: Design, Verhaal, Symphonie, Empathie, Spel en Zingeving

Het mooie aan dit boek is dat het perfect verwoord welk nieuw tijdperk we naderen, waarvan sommige al de voorgerechten aan het proeven zijn, maar voor iedereen het hoofdgerecht wordt van onze toekomst.
We gaan vaardigheden verder ontwikkelen die patronen en kansen zien, om emotionele schoonheid te ontwikkelen, om een verhaal te maken en ogenschijnlijk losstaande ideeën te combineren tot iets nieuws. Daarnaast leren we ons steeds beter inleven in anderen, de interactie tussen mensen te begrijpen, het alledaagse te ontstijgen bij de zoektocht naar doel en zin en blij te zijn met onszelf en daardoor ook plezier in anderen op te wekken.

Het boek wat al uit 2005 is, is vertaald in het nederlands pas uitgekomen. Sinds de eerste uitgave vier jaar geleden, kan je rustig zeggen dat de voorbeelden alleen maar duidelijker zijn geworden en de echt succesvolle mensen dit zijn, omdat ze passen bij de tijd die we nu al zo sterk aan voelen komen…

Wat ik daarnaast zeer inspirerend vind, zijn de praktische ideeën aan het eind van elk hoofdstuk om de 6 ‘zintuigen’ te ontwikkelen. Echt, het kan niet anders dat dit je inspireren zal, immers ook jij leeft in deze tijd.

Een compleet nieuw brein, …
.. waarom de rechterhersenhelft ons succesvoller maakt.

Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• Het gouden tijdperk
• Meer hoef je niet te weten…
• Denkt u als een aap, een alligator of een olifant?
• Visueel Denken – The Back of the Napkin
• Denken als Leonardo da Vinci – Zijn 7 eigenschappen

“De werkelijke waarde van een mens kan worden gevonden in de mate waarin hij bevrijding van zijn eigenbelang heeft bereikt.” Albert Einstein

Ruim 10 jaar geleden deed ik de 4-daagse IK-workshop met Remco Claassen en nog steeds ben ik iedere dag bezig met zijn ‘Stuff’, zoals hij dat zegt. Elke dag laat ik me nog steeds inspireren door hoe ik die dagen heb leren kijken naar mijn pro-activiteit, ontwikkeling, levensvragen en praktische toepassing van mijn persoonlijke drijfveren.

Erg leuk dus dat mijn vrouw afgelopen jaar dezelfde training heeft gedaan en ook blijvend geboeid is door wat zij daar gedaan heeft. Geen zweverige vage oefeningen, maar heel gericht aan de slag met je Mission statement, de 7 habits van Covey , dat wat echt belangrijk is voor je en hoe je dit kan omzetten in je leven van alledag.

De kracht van Remco Claassen zit in de ontspannen authentieke eenvoud hoe hij dingen overbrengt en de ankers die hij je aanreikt. Ankers waardoor zaken beklijven en je er daadwerkelijk verder mee aan de slag gaat. Dit laatste kan je niet van alle management-trainingen zeggen, die wij in onze leven doen.

Na zijn eerste boek ‘IK, gezond egocentrisme, meer effectiviteit’ , is de opvolger vorig jaar uitgekomen: ‘WIJ, de kunst van het manipuhelpen’. Voor mij mag een inkijkje in dit boek niet ontbreken op dit weblog:

Giraffen, kwispelen, gunnen en je eigen energiecoach vinden..

Leer Giraffen
Niet met de helicopter de boel overzien en daar uitvoerig over praten en praten, maar als een giraffe met beide voeten op de grond. Geef leiding aan mensen in plaats van dingen te managen. Verander jezelf om dingen te veranderen. Alleen door anderen kan jij veranderen, alleen door alle IK-ken kennen en samen, kan er WIJ ontstaan.
Ga kwispelen
Doe de dingen waar je echt blij van wordt, waar je van gaat kwispelen. Hangt je staart de hele dag omlaag, dan doen je de verkeerde dingen en ligt misschien wel een burn-out op de loer. Neem je staart dus serieus, voel wanneer je kwispelt. Doe de kwispelanalyse.
Ontdek de psychologie van het gunnen
Betrek anderen in jouw plannen door bestendige relaties op te bouwen door je ego opzij te zetten en mensen niet te willen veranderen. Wees bewust dat onze invloed op de ander indirect is. Als we de ander het gevoel geven dat we hem of haar willen veranderen is de weerstand daar..
Vind je eigen energiecoach…
Probeer te ontdekken waar je wel of geen energie van krijgt, jij weet dat zelf het beste. Daar heb je geen coach voor nodig.. jij bent je eigen energiecoach..

Wil je meer weten, lees het boek. Als je in de mogelijkheid bent een van zijn sessies, workshops of trainingen bij te wonen, aarzel niet. Er zijn goede trainers en sprekers, maar er zijn ook uitmuntende trainers en sprekers. Remco Claassen hoort in dat laatste rijtje thuis

Hier een paar stukjes van de teaser die Remco Claassen op zijn eigen sites gebruikt:

“Als je weet wie je bent en wat je wilt, dan heb je het daarmee nog niet bereikt. Jouw succes of geluk heeft vele afhankelijkheden met de mensen in jouw omgeving. Hoe krijg je het meeste voor elkaar met al die anderen om jou heen? Wat maakt dat sommigen alles lijkt te lukken en anderen geen goed kunnen doen?

Als je voor jezelf en je omgeving de zaakjes op een rijtje wilt krijgen, dan moet er wel wat gebeuren. Wachten todat anderen komen aandragen met jouw geluk is een illusie. Wat kun jij doen om mét anderen succesvol te zijn? Concreet en gestructureerd op weg naar meer sociale effectiviteit. “Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• Inspanning vanuit je ideeën en dromen
• Als je idee kritiek krijgt, hou je rustig en breng de waarheden wat dichter bij elkaar.
• 49 Manieren om het in je huis inspirerender te maken..
• Als je geen plan hebt voor je eigen dromen, wordt je ingezet in de dromen van anderen…
• Steek je geestelijke energie in het nieuwe en onbekende

“The life you have always wanted is waiting for you…
find your element.”

We hebben nieuwe ideeën nodig over talent, intelligentie en creativiteit. De wereld verandert sneller dan ooit tevoren. Dit vraagt om een nieuwe kijk op menselijke groei en ontwikkeling.

Ken Robinson stelt in zijn nieuwe boek ‘Het Element’ dat als mensen in hun element zijn, ze het meest zichzelf zijn, zich het meest geïnspireerd voelen en het beste uit zichzelf halen. ’Het Element’ is het punt waar natuurlijk talent en persoonlijke passie elkaar ontmoeten.

Iedereen kan het element vinden. Er hoeven geen belemmeringen te zijn voor succes. In dit boek staan voorbeelden van bekende en minder bekende mensen, onder andere van Richard Branson. 

Het gaat niet om hoge cijfers op school, er zijn meer vormen van intelligentie en talenten. Als je je Element hebt gevonden, ervaar je volledige voldoening, en dus rijkdom en succes in je leven.

Sir Ken Robinson is een internationaal erkende goeroe op het gebied van de ontwikkeling van menselijk potentieel en het nut van creativiteit voor vooruitgang.

Bekijk ook deze veelbekeken video..

Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• 10 inspirerende TED video’s over creativiteit en onderwijs
• Creatief denken daagt intellectueel uit
• Ben je een genie of heb je een genie?
• De aantrekkingskracht van een mysterieuze doos
• Natuur Werkt!

50 Werkvormen voor creatieve sessies, Rozemarijn Dols & Josine Gouwens

Als je, zoals ik, o.a. groepen faciliteert in relatie tot creativiteitsontwikkeling, kan je altijd nieuwe inspiratie opdoen vanuit publicaties in relatie tot werkvormen e.d. Als je dan ook nog komend jaar een e-book wilt uitbrengen aansluitend bij de onderwijspraktijk van het middelbaar- en hoger onderwijs gericht op actieve werkvormen, dan heb je je kast vol staan met dit soort train-de trainer materiaal.

De schrijvers van het boek, dat zojuist op de markt is verschenen, zeggen o.a. het volgende over hun schatkist:

“Creatief denken kun je zien als een ontdekkingsreis. Soms laat je het logisch denken even voor wat het is en zoek je je grenzen op, wil je zoveel mogelijk ‘out –of –the box’ denken en laat je je verbeelding spreken. In andere gevallen heb je juist je logische denkvaardigheden nodig om een vraagstuk van alle kanten te bekijken of een idee te beoordelen.

50 werkvormen voor creatieve sessies is geschreven voor mensen die bijeenkomsten begeleiden waarbij gebruik wordt gemaakt van de creatieve vermogens van de deelnemers om zo echt tot vernieuwing of verbetering te komen.”Meer inspiratie nodig? Kijk dan hier:

• Creatief denken daagt intellectueel uit
• Geef je idee een naam
• Werkvormen met beweging en improvisatie voor brainstormsessies
• In het nieuwe jaar meer groene blaadjes laten groeien.
• 10 Manieren van vragen stellen voor meer interactie bij een college of werkcollege